Çete
Gang
Tanım
Üyeleri arasında yüksek düzeyde kişisel temas bulunan, ortak ilgi alanları ve davranış standartlarını paylaşan, bazı durumlarda ise yasa dışı veya antisosyal eylemlere yönelen sosyal grup.
Örnek Vaka / Uygulama
Ergenlik döneminde ailesiyle ve okul çevresiyle bağları zayıflayan 15 yaşındaki bir bireyin, mahalledeki akran grubu tarafından kabul görme arzusuyla riskli davranışlara (mülke zarar verme, kavga) katılması ve zamanla grubun hiyerarşik kurallarını içselleştirmesi.
Derin Analiz
Çete olgusu, sosyal psikoloji, kriminoloji ve gelişimsel psikolojinin kesişim kümesinde yer alır. Bireylerin (özellikle ergenlik dönemindeki gençlerin) aidiyet, kimlik kazanma, akran onayı ve güvenlik gibi temel psikososyal ihtiyaçlarını karşılama potansiyeli taşır. Grup dinamiği içinde 'grup içi/grup dışı' (ingroup/outgroup) kategorizasyonu, uyma davranışları (conformity), otoriteye itaatsizlik ve ortaklaşa suç işleme motivasyonu (deindividuation - bireyselliğini yitirme) ön plandadır. Sosyal öğrenme kuramı bağlamında, antisosyal normların grup içi pekiştireçlerle aktarılması, saldırgan davranışların kalıcılaşmasına zemin hazırlar.
Etimoloji
Eski İngilizce 'gange' (yol, yürüyüş, gidişat) kelimesinden türetilmiş olup, kökensel olarak 'birlikte yürüyen veya seyahat eden grup' anlamını taşır; zamanla organize topluluklar ve suç ağları için kullanılmaya başlanmıştır.
Karıştırmayın
Akran grubu (peer group) ile sıklıkla karıştırılır; akran grupları genellikle pro-sosyal veya gelişimsel olarak normal sosyal etkileşimleri barındırırken, çete kavramı spesifik olarak organize yapıyı ve sıklıkla antisosyal ya da yasa dışı davranış standartlarını içerir.