Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çift Yaklaşım Çatışması

Double-approach Conflict

Tanım

Bireyin, her ikisi de zamanlı olarak hem çekici hem de olumlu sonuçlar barındıran ancak birbirini dışlayan iki farklı hedef veya seçenek arasında kalmasıyla yaşanan motivasyonel çatışma türüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Kariyerinde hızla yükselmesini sağlayacak prestijli bir teklif ile uzun süredir hayalini kurduğu yaratıcı bir projeyi aynı anda yürütme fırsatı yakalayan bir uzmanın, zaman ve enerji kısıtı nedeniyle bu iki çekici yoldan yalnızca birini seçmek zorunda kalması.

Derin Analiz

Kurt Lewin'in alan kuramı (field theory) ve motivasyon dinamikleri çerçevesinde şekillenen bu kavram, bilişsel karar verme süreçlerinin karmaşıklığını inceler. Klasik yaklaşım-kaçınma modellerinden farklı olarak, burada kaçınılacak bir tehdit yoktur; aksine, iki cazip alternatifin aynı anda elde edilememesi temel bir ikilem yaratır. Nörobiyolojik düzeyde, bu tür çatışmalar prefrontal korteks ile bazal ganglionlar arasındaki karar mekanizmalarını zorlar; her iki seçenek de ödül devrelerini (mezolimbik dopaminerjik yolak) tetiklerken, bilişsel kontrol sistemleri optimal seçimi yapmak için maliyet-fayda analizi yürütür.

Etimoloji

İngilizce 'double' (çift) + 'approach' (yaklaşım) + 'conflict' (çatışma, Latince 'confligere' [çarpışmak, kavga etmek]) kelimelerinin birleşiminden oluşan bir karar psikolojisi terimidir.

Karıştırmayın

Yaklaşım-Kaçınma Çatışması (tek bir hedefin hem çekici hem de itici yönlerinin olması) ve Çift Yaklaşım-Kaçınma Çatışması (birden fazla seçeneğin hem olumlu hem olumsuz yönler barındırması).