Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çoklu Sınıflandırma

Multiple Classification

Tanım

Nesneleri veya uyarıcıları aynı anda birden fazla boyuta (örneğin hem renk hem de şekil) göre gruplayabilme bilişsel becerisi.

Örnek Vaka / Uygulama

Beş yaşındaki bir çocuğa hem kırmızı kareler, kırmızı daireler, mavi kareler ve mavi dairelerden oluşan bir set verilir. Çocuktan bu nesneleri hem renklerine hem de şekillerine göre iki ayrı matrise yerleştirmesi istenir. Somut işlemler dönemine henüz tam geçmemiş bir çocuk nesneleri ya sadece renklerine ya da sadece şekillerine göre ayırabilirken; çoklu sınıflandırma becerisine sahip bir çocuk, 'kırmızı daire' hücresine doğru nesneyi hatasız bir şekilde yerleştirebilir.

Derin Analiz

Jean Piaget'nin gelişimsel epistemoloji ve bilişsel gelişim kuramında merkezi bir yere sahip olan çoklu sınıflandırma, çocuğun tek boyutlu odaklanma (centration) eğilimini aştığı somut işlemler döneminde kazanılır. Preoperatif (işlem öncesi) dönemdeki çocuklar nesneleri yalnızca tek bir özelliklerine göre (örneğin sadece renklerine göre) sınıflandırabilirken, çoklu sınıflandırma becerisi geliştiğinde bir nesnenin hem kırmızı hem de daire formunda olduğunu zamanlı olarak işleyebilirler. Bu süreç, işlevsel mantığın, hiyerarşik kapsama (class inclusion) yetisinin ve bilişsel esnekliğin geliştiğini gösteren temel bir bilişsel kilometre taşıdır.

Etimoloji

Latince 'multiplicare' (çoğaltmak, katlamak) + Latince 'classis' (sınıf, grup) ve 'facere' (yapmak) köklerinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Tekli sınıflandırma ve hiyerarşik sınıflandırma; temel fark, tekli sınıflandırmanın yalnızca tek bir boyuta odaklanması, çoklu sınıflandırmanın ise eş zamanlı birden fazla boyutu dikkate almasıdır.