CR10 Ölçeği
CR10 Scale
Tanım
Bireylerin egzersiz, ağrı veya diğer duyusal uyaranlar sırasındaki öznel zorlanma ve algı şiddetini doğrusal olmayan oransal aralıklarla ölçen psikofiziksel derecelendirme aracı.
Örnek Vaka / Uygulama
Kardiyopulmoner rehabilitasyon laboratuvarında bisiklet ergometresinde test edilen bir hastaya, pedalları çevirirken hissettiği nefes darlığı ve bacak yorgunluğu sorulur. Hasta, elindeki CR10 ölçeğine bakarak 0'ın 'hiç yok', 10'un ise 'mutlak maksimum' anlamına geldiği aralıkta yaşadığı zorlanmayı '6 - Çok şiddetli' olarak bildirir.
Derin Analiz
Psikofizik alanında, fiziksel uyaranın şiddeti ile buna karşılık gelen psikolojik algı arasındaki ilişkiyi incelemek için tasarlanmıştır. Stevens'ın Güç Yasası'na dayanan bu ölçek, geleneksel kategori ölçeklerinin aksine, algılanan eforun oransal artışını (örneğin 'iki kat daha zor' algısını) matematikteki logaritmik veya üstel büyüme eğrilerine benzer şekilde yansıtmak üzere 0'dan 10'a kadar (ve bazen 10'un üzerine çıkabilen) dereceli bir yapı sunar. Klinik ve spor psikolojisinde, kardiyorespiratuar stres, kas yorgunluğu veya kronik ağrı gibi içsel durumların ampirik olarak quantify edilmesinde (nicelleştirilmesinde) yüksek geçerlilik ve güvenilirliğe sahiptir.
Etimoloji
İngilizce 'Category-Ratio 10 scale' (Kategori-Oran 10 Ölçeği) ifadesinin kısaltması olup, Gunnar Borg tarafından geliştirilen psikofiziksel derecelendirme metodolojisine dayanır.
Karıştırmayın
Borg 6-20 RPE Ölçeği (Rate of Perceived Exertion) ile sıkça karıştırılır; 6-20 ölçeği kalp atım hızıyla lineer bir korelasyon amaçlarken, CR10 ölçeği doğrudan oransal büyüme gösteren psikofiziksel bir kategori-oran ölçeğidir.