Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Davranışsal Dinamikler

Behavioral Dynamics

Tanım

Gözlemlenebilir davranışların temelinde yer alan içsel motivasyon kalıpları ve nedensel süreçler.

Örnek Vaka / Uygulama

Kronik bir erteleme (prokrastinasyon) sorunu yaşayan bir bireyin, yetişmeme stresine rağmen görevden kaçınması, anlık rahatlama sağlayan içsel motivasyon kalıplarının (kaçınma davranışı) rasyonel hedeflerin önüne geçmesini gösteren tipik bir davranışsal dinamiktir.

Derin Analiz

Davranışsal dinamikler, bireyin dış dünyaya yansıyan eylemlerini şekillendiren gizil güçlerin, bilişsel eğilimlerin ve güdüsel süreçlerin bütünüdür. Bilişsel ve davranışsal bilimlerde bu kavram, uyarıcı-tepki zincirinin ötesine geçerek organizmanın içsel durumlar, arzular, geçmiş yaşantılar ve biyolojik dürtüler aracılığıyla eylemlerini nasıl organize ettiğini inceler. Nörobiyolojik düzeyde, bu dinamikler mezolimbik dopaminerjik yolaklar ve prefrontal korteksteki yürütücü işlevler arasındaki etkileşimlerle aracılık edilen niyet etme ve ödül arama mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilidir. Sistemik bir perspektifle bakıldığında, davranış statik bir sonuç değil, sürekli değişen içsel ve dışsal değişkenlerin lineer olmayan bir fonksiyonudur.

Etimoloji

İngilizce 'behavior' (davranış, Orta İngilizce 'behavour') ve 'dynamics' (kuvvetlerin bilimi, Yunanca 'dynamis' [güç, kudret]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Davranışsal paternler (behavioral patterns) ile sıkça karıştırılır; paternler eylemin tekrarlayan formunu betimlerken, dinamikler bu formun arkasındaki itici güçleri ve mekanizmaları açıklar.