Dedikodu
Gossip
Tanım
Genellikle doğrulanmamış, skandal nitelikli veya kişisel bilgilerin, ilgili bireylerin rızası olmaksızın başkalarıyla paylaşılması süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir kurumda çalışanların, yönetim kademesinin arkasından yeni bir performans değerlendirme sisteminin adaletsizliği üzerine doğrulanmamış senaryolar üretmesi ve bu süreçte grubun kendi içindeki dayanışma normlarını pekiştirmesi.
Derin Analiz
Evrimsel psikoloji ve sosyobiyoloji perspektifinden dedikodu, insan gruplarında sosyal düzenin korunması, grup içi koalisyonların güçlendirilmesi ve iş birliği yapmayan (freerider) bireylerin cezalandırılması için kritik bir adaptif mekanizmadır. Dunbar'ın sosyal beyin hipotezi, dedikodunun insanlardaki büyük grup boyutlarını yönetmek için dilin evrimleşmesinde primatlardaki tımarlama (grooming) davranışının yerini aldığını öne sürer. Bilişsel ve sosyal düzeyde, norm aktarımı, ahlaki sınırların çizilmesi ve sosyal kimliğin pekiştirilmesi gibi işlevleri vardır. Kötü niyetli veya yıkıcı olabileceği gibi, in-group (iç grup) dayanışmasını artıran bağlayıcı bir işlev de üstlenir.
Etimoloji
Eski İngilizce 'godsibb' (god [tanrı] + sibb [akraba, hısım]) kelimesinden evrilmiştir. Orijinalinde 'vaftiz ebeveyni' veya 'yakın arkadaş' anlamını taşırken, zamanla bu kişilerin aralarında yaptığı samimi ve boş konuşmaları ifade edecek şekilde anlamsal daralmaya ve değişime uğramıştır.
Karıştırmayın
Ifşa (dowsing/leak) ve karalama (defamation) ile karıştırılır; ifşa doğrudan belgelenmiş gerçeklerin açığa çıkarılmasıdır, dedikodu ise sıklıkla teyit edilmemiş iddiaları ve sosyal bağ kurma motivasyonunu barındırır.