Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Denence

Hypothesis

Tanım

Teoriye dayanan, belirli koşullar altında gözlemlenecek olası bir sonucu öngören ve ampirik olarak test edilebilir önermedir.

Örnek Vaka / Uygulama

Araştırmacı, 'Eğer bireyler yüksek düzeyde akademik stres yaşarsa, o zaman uyku kaliteleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşer' şeklinde yönlü bir denence kurar ve verileri toplayarak bu önermeyi test eder.

Derin Analiz

Bilimsel yöntemin omurgasını oluşturan denence, bağımsız ve bağımlı değişkenler arasındaki ilişkiyi 'Eğer... o zaman...' kalıbında kuramsal bir çerçeveye oturtur. Doğruluğu dogmatik olarak kabul edilmez; aksine yanlışlanabilirlik ilkesi gereği ampirik testlere, istatistiksel analizlere ve olasılıksal sınamalara tabi tutulur. İstatistiksel çıkarımda sıfır hipotezi (H0) ve alternatif hipotez (H1) olarak ikiye ayrılır; amaç veri yoluyla H0'ı çürütmek veya desteklemektir.

Etimoloji

Eski Yunanca 'hypo-' (altında, bazında) + 'tithenai' (koymak, yerleştirmek) fiillerinden türeyen 'hypothesis' (ὑπόθεσις) kelimesinden gelmektedir; kelime anlamı 'temele konan temel, varsayım' demektir.

Karıştırmayın

Kuram (teori) ile sıklıkla karıştırılır; kuram geniş veri setleriyle defalarca doğrulanmış kapsamlı bir açıklama sistemiyken, denence henüz test edilmeyi bekleyen spesifik bir öngörüdür.