Denence
Hypothesis
Tanım
Teoriye dayanan, belirli koşullar altında gözlemlenecek olası bir sonucu öngören ve ampirik olarak test edilebilir önermedir.
Örnek Vaka / Uygulama
Araştırmacı, 'Eğer bireyler yüksek düzeyde akademik stres yaşarsa, o zaman uyku kaliteleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşer' şeklinde yönlü bir denence kurar ve verileri toplayarak bu önermeyi test eder.
Derin Analiz
Bilimsel yöntemin omurgasını oluşturan denence, bağımsız ve bağımlı değişkenler arasındaki ilişkiyi 'Eğer... o zaman...' kalıbında kuramsal bir çerçeveye oturtur. Doğruluğu dogmatik olarak kabul edilmez; aksine yanlışlanabilirlik ilkesi gereği ampirik testlere, istatistiksel analizlere ve olasılıksal sınamalara tabi tutulur. İstatistiksel çıkarımda sıfır hipotezi (H0) ve alternatif hipotez (H1) olarak ikiye ayrılır; amaç veri yoluyla H0'ı çürütmek veya desteklemektir.
Etimoloji
Eski Yunanca 'hypo-' (altında, bazında) + 'tithenai' (koymak, yerleştirmek) fiillerinden türeyen 'hypothesis' (ὑπόθεσις) kelimesinden gelmektedir; kelime anlamı 'temele konan temel, varsayım' demektir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Yanlışlanabilirlik
Yanlışlanabilirlik
Disconfirmability / Falsifiability / Refutability
🔹 1. (disconfirmability): Bir önermenin, teorinin veya hipotezin deneysel veya mantıksal olarak yanlışlanabilme, yani çürütülebilme potansiyeli. 🔹 2. (falsifiability): Bir önerme, hipotez veya teorinin, gözlem ya da deney yoluyla yanlış olduğunun gösterilebilmesine yönelik mantıksal olasılıktır. 🔹 3. (refutability): Bir önermenin, hipotezin veya teorinin ampirik gözlem veya deneyler yoluyla yanlışlanabilme, çürütülebilme mantıksal kapasitesi.
İncele
Ampirik Yöntem
Ampirik Yöntem
Empirical Method
Teorik spekülasyonlar yerine doğrudan deney ve sistematik gözleme dayanan her türlü araştırma ve inceleme prosedürü.
İncele