Depersonifikasyon
Depersonification
Tanım
Bir başka bireyin kendine özgü kimliğini, özerkliğini ve bireyselliğini yok sayarak onu nesneleştirme veya ebeveyn ego-ideallerinin bir uzantısı olarak konumlandırma süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Kendi gerçekleştiremediği pianistlik hayallerini oğlunda yaşatmaya çalışan bir babanın, çocuğun kendi ilgi alanlarını ve duygusal tepkilerini tamamen görmezden gelerek onu yalnızca bu amaca hizmet eden bir enstrüman gibi konumlandırması ve çocuğun ilerleyen yaşlarda 'Ben aslında neyi seviyorum?' sorusuna yanıt bulamaması.
Derin Analiz
Psikanalitik kuram ve gelişimsel psikoloji perspektifinden bakıldığında, depersonifikasyon hem kişilerarası dinamiklerde hem de süperegonun yapılanmasında kritik bir rol oynar. Nesne ilişkileri teorisinde, ebeveynlerin çocuklarını özerk birer birey olarak değil, kendi narcistik uzantıları veya eksikliklerini telafi edici araçlar olarak görmesi, çocuğun benlik algısında ciddi çarpılmalara yol açar. Psikanalitik gelişim çizgisinde ise bu kavram, ebeveyn imajlarının içselleştirilmesinin (introjeksiyon) ardından, üstbenlik değerlerinin somut figürlerden soyut ideallere evrilmesinde geçilen bir olgunlaşma evresini işaret eder. Klinik pratikte, bu durum patolojik narsisizm, sınır (borderline) kişilik örgütlenmeleri ve kimlik difüzyonu vakalarında sıklıkla karşımıza çıkar; bireyin kendi arzularıyla ötekilerin beklentileri arasındaki sınırların silikleşmesine neden olur.
Etimoloji
Latince 'de-' (uzaklaşma, yok etme) + 'persona' (maske, kişilik, rol) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir. Kelime kökensel olarak bir bireyin maskesini düşürmeyi veya özgün kimliğini silerek onu sıradan bir nesneye indirgemeyi ifade eder.
Karıştırmayın
Depersonalizasyon (kişinin kendi bedeninden veya zihninden yabancılaşması hissi) ile sıklıkla karıştırılır. Depersonifikasyon ise tamamen ötekine yönelik nesneleştirici ve kimlik silici bir tutumu ifade eder.