DIF

Tanım

Farklı alt gruplardan (örneğin cinsiyet veya kültür) aynı yetenek düzeyine sahip bireylerin, bir test maddesini farklı doğru yanıtleme olasılıklarına sahip olma durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Yetenek testindeki bir sözel mantık sorusunda kullanılan deyimin sadece belirli bir coğrafi bölgenin lehçesine hitap etmesi, o bölgeden gelen bireylerin aynı zeka düzeyindeki diğer gruplara kıyasla soruyu istatistiksel olarak daha kolay veya zor çözmesine yol açar ki bu durum DIF analiziyle açığa çıkarılır.

Derin Analiz

Psikometri ve istatistiksel test teorisinde (Madde Tepki Kuramı - IRT ve Klasik Test Teorisi) DIF, bir test maddesinin ölçmek istediği gizil özellik (latent trait) dışında, gruplar arasında sistematik bir yanlılığa sahip olup olmadığını inceler. Örneğin, matematik yeteneği tamamen aynı olan iki farklı kültürel grubun bireyleri, bir soruya farklı oranlarda doğru cevap veriyorsa, o maddede DIF (madde önyargısı) var demektir. Mantensel ( Mantel-Haenszel) testler, lojistik regresyon ve IRT tabanlı olası oranlar (likelihood ratio) aracılığıyla tespit edilir.

Etimoloji

İngilizce 'Differential' (farklılaşan) ve 'Item' (madde/soru) ile 'Functioning' (işleyiş) kelimelerinin baş harflerinden oluşan psikometrik kısaltma.

Karıştırmayın

Madde Önyargısı (Item Bias) ile sıklıkla karıştırılır; DIF istatistiksel bir tespittir, önyargı ise bu istatistiksel farklılığın maddesel veya kültürel kökenli bir adaletsizlikten kaynaklandığının nitel kanıtıdır.