Dikkat-öncesi İşlemleme
Preattentive Processing
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kalabalık bir kafede otururken etraftaki onlarca insanla aynı anda konuşulanları bilinçli olarak takip etmeniz imkansızdır. Ancak arka masalardan birinde adınız anıldığı an, dikkat-öncesi işlemleme mekanizması aniden devreye girerek bu işitsel veriyi ön plana taşır ve odaklanmanızı sağlar. Benzer şekilde, kırmızı kalemlerle dolu bir kutuda tek bir mavi kalemi anında fark etmeniz, bu paralel ve otomatik taramanın görsel kanıtıdır.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve nörobilim perspektifinden bakıldığında, dikkat-öncesi işlemleme, insan beyninin sınırlı bilişsel kapasitesini korumak için geliştirdiği en kritik evrimsel filtrelerden biridir. Çevreden gelen devasa enformasyon akışı, dikkat mekanizmaları devreye girmeden önce erken duyusal düzeyde paralel olarak işlenir. Bu aşamada renk, yönelim, hareket ve basit geometrik özellikler gibi temel uyarıcı nitelikleri (feature primitives) bilinçdışı bir düzlemde saptanır. Treisman'ın Özellik Entegrasyon Kuramı (Feature Integration Theory) gibi öncü modeller, bu erken aşamanın efor sarf edilmeden, yani seri arama gerektirmeden gerçekleştiğini ve dikkat odağını (spotlight of attention) yalnızca potansiyel olarak anlamlı veya ani değişim gösteren uyarıcılara yönlendirdiğini ampirik olarak kanıtlamıştır.
Etimoloji
Latince 'prae-' (önce, önünde) ve 'attentio' (yönelme, dikkat etme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; İngilizce 'processing' (işlemleme) ekiyle bilişsel psikoloji literatürüne kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Paralel İşlemleme
Paralel İşlemleme
Parallel Processing
İki veya daha fazla operasyon dizisinin bağımsız işlemciler aracılığıyla eşzamanlı olarak yürütüldüğü bilgi işleme türü.
İncele
Kokteyl Partisi Etkisi
Kokteyl Partisi Etkisi
Cocktail-party Effect
Bireyin gürültülü ve çok sesli bir ortamda, arka plandaki uyarıcıları bastırarak dikkatini tek bir ses kanalına veya konuşmacıya odaklayabilme becerisi.
İncele
Seçici Dikkat
Seçici Dikkat
Selective Attention
Çevredeki zengin ve rekabetçi uyarıcı dizgesi arasından hedefe yönelik olanların filtrelenerek öne çıkarılması, iradesiz veya çevresel uyarıcıların ise bastırılması yetisidir.
İncele