Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dinamik Beceri Kuramı

Dynamic Skill Theory

Tanım

Bilişsel gelişimin, bireyin bağlam içindeki eylemleriyle şekillenen, doğrusal olmayan ve dinamik bir süreç olduğunu savunan gelişimsel kuramdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Beş yaşındaki bir çocuğun bisiklete binmeyi tek başına başaramazken (işlevsel düzey), babası selesini tuttuğunda sorunsuz sürmesi (optimal düzey) ve zamanla bu desteği içselleştirerek bağımsızlaşması dinamik beceri kuramının 'destekli öğrenme' (scaffolding) ve beceri kazanımındaki bağlamsal değişkenlik ilkesini somutlaştırır.

Derin Analiz

Kururtfischer ve arkadaşları tarafından geliştirilen bu yaklaşım, klasik aşama kuramlarının (örneğin Piaget) katı sınırlarını reddeder. Gelişimi, biyolojik olgunlaşma ile çevresel taleplerin sürekli etkileşimi sonucu ortaya çıkan karmaşık bir hiyerarşi olarak ele alır. Beceriler soyut birer zihinsel yapı değil, belirli bağlamlarda ve sosyal etkileşimlerde eyleme dökülen işlevsel organizasyonlardır. Bireyin performans dalgalanmaları (microdevelopment), bağlamsal desteğe bağlı olarak alt ve üst sınırlar arasında (optimal ve işlevsel düzeyler) salınım gösterir.

Etimoloji

İngilizce 'dynamic' (Yunanca 'dynamis' [güç, hareket]) + 'skill' (Eski Norsça 'skil' [ayırt etme, bilgi, beceri]) + 'theory' (Yunanca 'theoria' [gözlem, spekülasyon]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Piaget'nin Bilişsel Gelişim Kuramı ile karıştırılır; Piaget bilişsel gelişimi evrensel ve evre temelli yapı taşlarıyla açıklarken, Dinamik Beceri Kuramı bağlama duyarlı, dalgalı ve hiyerarşik beceri ağlarına odaklanır.