Dinleme Stratejisi
Listening Strategy
Tanım
Dinleyicilerin bir konuşmanın veya sunumun ortasına kıyasla başlangıç ve bitiş kısımlarına daha fazla dikkat etme eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi dakikalık bir akademik konferans sunumu yapan bir araştırmacı, dinleyicilerin en çok ilk iki dakikadaki giriş cümlesini ve son bir dakikadaki sonuç özetini hatırladığını, ancak onuncu dakikadaki kritik metodolojik detayların kitle tarafından büyük ölçüde kaçırıldığını fark eder.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve insan bellek modelleri bağlamında bu eğilim, belleğin seri pozisyon etkisinin (serial position effect) işitsel ve söylemsel iletimdeki izdüşümüdür. Bilgi işleme sürecinde ilk gelen uyarıcılar uzun süreli belleğe aktarılmak üzere öncelik kazanırken (öncelik etkisi - primacy effect), son işlenen uyarıcılar ise kısa süreli belleğin işleyen bellek tamponunda taze olarak kalır (yakınlık etkisi - recency effect). Konuşmanın orta bölümü ise bilişsel aşırı yüklenme veya dikkat yorgunluğu nedeniyle genellikle zayıf kodlanır.
Etimoloji
İngilizce 'listen' (dinlemek, eski İngilizce hlysnan) ve 'strategy' (Yunanca strategos, komutanlık, sevk ve idare sanatı) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Seçici dikkat (selective attention) ile karıştırılabilir; ancak seçici dikkat uyaranlar arasından belirli bir unsura odaklanmayı ifade ederken, bu eğilim zamansal bir konumlandırma örüntüsünü (başlangıç ve son) tanımlar.