Dışsallaştırma-içselleştirme
Externalizing–internalizing
Tanım
Çocuk ve ergenlerin stresörlere verdikleri tepkileri, davranışları dış dünyaya yöneltme (dışsallaştırma) veya içsel süreçlerde tutma (içselleştirme) ekseninde sınıflandıran geniş bir psikometrik ve klinik yapıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
10 yaşındaki bir çocuğun okulda akranlarına fiziksel şiddet uygulaması ve kurallara karşı gelmesi dışsallaştırma; aynı çocuğun hiçbir organik neden olmaksızın sürekli karın ağrısından şikayet edip odasından çıkmak istememesi ise içselleştirme boyutuna tipik birer örnektir.
Derin Analiz
Gelişimsel psikopatoloji ve klinik psikolojide, Achenbach Sistemi ampirik olarak çocuklarda davranış problemleri iki ana boyutta kümelenir: Dışsallaştırma (antisosyal davranış, dürtüsellik, saldırganlık, yıkıcı davranış bozuklukları) ve İçselleştirme (anksiyete, depresyon, somatizasyon). Bu ayrım, nörobiyolojik düzeyde duygu düzenleme (emotion regulation) devrelerinin, özellikle prefrontal korteks ile amigdala arasındaki bağlantıların işlevselliğiyle yakından ilişkilidir. Dışsallaştırma spektrumu genellikle zayıf dürtü kontrolü ve düşük yürütücü işlevlerle karakterize olurken, içselleştirme spektrumu aşırı uyarılmış limbik sistem ve içe dönük stres yanıt mekanizmalarını barındırır.
Etimoloji
Latince 'externus' (dış) ve 'internus' (iç) köklerine dayanır; Thomas M. Achenbach tarafından çocukluk dönemi psikopatolojilerini sınıflandırmak amacıyla ampirik olarak türetilmiştir.
Karıştırmayın
Genelleştirilmiş Anksiyete Bozukluğu ve Karşı Olma Karşı Gelme Bozukluğu gibi spesifik tanı kategorileriyle karıştırılabilir; ancak bu terimler spesifik bozukluklar değil, çoklu psikopatolojileri kapsayan üst düzey geniş spektrumlu faktörlerdir.
Keşfetmeye Devam Edin
Child Behavior Checklist
CBCL
Çocuk ve ergenlerde duygusal ve davranışsal uyum problemlerini değerlendirmek amacıyla kullanılan, çoklu bilgi kaynağına dayanan standartlaştırılmış bir psikometrik ölçektir.
Duygu Düzenleme
Emotion Regulation
Bir bireyin, belirli bir duygunun ya da duygu setinin yoğunluğunu, süresini ve ifade biçimini bilinçli veya otomatik süreçlerle modüle etme kapasitesi.
Gelişimsel Psikopatoloji
Developmental Psychopathology
Psikolojik bozuklukların kökenini ve gelişim seyrini, tipik insan büyüme ve olgunlaşma süreçleriyle bütüncül bir yaşam boyu perspektifinde inceleyen bilim dalıdır.