Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Doğal Sonuçlar

Natural Consequences

Tanım

Ebeveynlerin veya otoritelerin müdahalesi olmaksızın, bir davranışın doğrudan fiziksel veya çevresel neticelerinin bizzat deneyimlenerek öğrenme aracı haline gelmesi süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Hafif yağmurlu havada dışarı çıkarken montunu giymeyi reddeden bir çocuğa ebeveynin müdahale etmeyip, çocuğun hafifçe üşü deneyimini yaşayarak bir sonraki sefere hava koşullarına uygun giysi seçmeyi kendiliğinden öğrenmesi.

Derin Analiz

Gelişim psikolojisi ve davranışçı ekol bağlamında doğal sonuçlar, bireyin dışsal cezalara maruz kalmadan kendi eylemlerinin nedensellik bağını kavramasını sağlar. Alfred Adler'in bireysel psikoloji kuramında da sıklıkla vurgulanan bu yaklaşım, çocuğun ya da bireyin içsel motivasyonunu ve öz-düzenleme kapasitesini geliştirir. Prefrontal korteksin yürütücü işlevleri arasında yer alan neden-sonuç ilişkisi kurma ve hata yapma yoluyla öğrenme mekanizmalarını aktive eder. Dışsal denetim odağından içsel denetim odağına geçişi hızlandırarak sorumluluk bilincini pekiştirir.

Etimoloji

Latince 'natura' (doğaya ait, doğuştan) ve 'consequentia' (takip eden şey, netice) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Mantıksal sonuçlar (logical consequences) ile sıkça karıştırılır. Mantıksal sonuçlarda dışsal bir otorite tarafından eyleme bağlanan yapay bir kural veya kısıtlama varken (örneğin oyuncakları toplamadığı için oyuncağın kaldırılması), doğal sonuçta insan eli değmeden tamamen fiziksel çevrenin tepkisi söz konusudur.