Doğrulayıcı Araştırma
Confirmatory Research
Tanım
Önceden var olan bir veya daha fazla hipotezi test etmek amacıyla yürütülen bilimsel araştırma yaklaşımıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikofarmakoloji laboratuvarında, yeni geliştirilen bir anksiyolitik molekülün kortizol seviyelerini plaseboya kıyasla %30 oranında düşüreceğine dair önceden yazılmış hipotezin, çift kör ve önceden tescillenmiş (preregistered) bir klinik denemeyle test edilmesi.
Derin Analiz
Bilimsel metodolojinin hipotez-tümdengelim (hypothetico-deductive) döngüsünün temel taşıdır. Keşfedici araştırmanın (exploratory research) aksine, doğrulayıcı araştırmada veri toplama aşamasından önce kesin öngörüler, istatistiksel modeller ve analiz planları önceden (a priori) belirlenir. Bu yaklaşım, p-hacking, veri madenciliği ve 'HARKing' (Hypothesizing After the Results are Known - Sonuçlar Bilindikten Sonra Hipotez Kurma) gibi metodolojik yanılgıları en aza indirmek için tasarlanmıştır. Güç analizi (power analysis) yapılarak örneklem boyutu baştan tespitedilir ve tip I hata oranları (yanlış pozitif) sıkı bir şekilde kontrol altında tutulur.
Etimoloji
Latince 'confirmare' (sağlamlaştırmak, pekiştirmek; 'com-' [tamamlama eki] + 'firmus' [sağlam, kararlı]) ve İngilizce 'research' (araştırma, derinlemesine inceleme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Keşfedici araştırma (exploratory research) ile sıkça karıştırılır; keşfedici araştırmada veri havuzundan yeni örüntüler ve hipotezler üretilirken, doğrulayıcı araştırmada amaç kesin hipotezleri katı istatistiksel testlerle doğrulamak veya falsifiye etmektir.