Dosya Dolabı Analizi
File-drawer Analysis
Tanım
Meta-analizlerde yayın yanlılığını test etmek amacıyla, mevcut anlamlı etki büyüklüğünü sıfırlamak için gereken yayınlanmamış sıfır sonuçlu çalışmaların sayısını hesaplayan istatistiksel yöntem.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacı, yeni bir psikoterapi yönteminin depresyon üzerindeki etkisini inceleyen 20 çalışmayı meta-analize dâhil eder ve anlamlı pozitif bir etki bulur. Yayın yanlılığından şüphelenerek dosya dolabı analizi yapar. Sonuçta, bu etkiyi anlamsız kılmak (p > .05) için 'etki büyüklüğü sıfır olan' 345 tane yayınlanmamış çalışmanın dosya dolaplarında bekliyor olması gerektiği hesaplanır. 345 gibi yüksek bir sayı, mevcut bulgunun yayın yanlılığına karşı oldukça dirençli ve güçlü olduğunu doğrular.
Derin Analiz
Meta-analiz metodolojisinde, literatürde sadece istatistiksel olarak anlamlı bulunan ($p < .05$) sonuçların yayınlanma eğiliminde olması (yayın yanlılığı / publication bias), etki büyüklüklerinin olduğundan büyük görünmesine yol açar. Dosya dolabı analizi, Rosenthal Güvenlik Katsayısı (Fail-safe N) gibi yaklaşımlarla, elde edilen meta-analitik sonucun ne kadar sağlam (robust) olduğunu test eder. Eğer hesaplanan kritik değer küçükse, bulgunun şans eseri ortaya çıkmış olabileceği ve birkaç olumsuz/yayınlanmamış çalışmayla bile çürütülebileceği anlaşılır. Büyük bir değer ise bulgunun literatürdeki olası eksik verilere karşı dirençli olduğunu, yani metodolojik olarak güçlü bir etkiye işaret ettiğini gösterir.
Etimoloji
İngilizce 'file-drawer' (araştırmacıların yayınlanmayan veya reddedilen makalelerini kaldırdığı mecazi dosya çekmecesi) ve 'analysis' (Yunanca analyein: çözmek, parçalarına ayırmak) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Eksik veri analizi veya funnel plot (hiç de rasyonel olmayan görsel simetri testleri) ile karıştırılır; oysa dosya dolabı analizi doğrudan matematiksel bir eşik değeri ve çalışma sayısı hesaplar.