Düşünce Kanunları
Laws Of Thought
Tanım
Rasyonel düşüncenin ve mantıksal tutarlılığın temelini oluşturan, özdeşlik ve çelişmezlik gibi zorunlu akıl yürütme ilkeleri.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikoloğun, hastasının ardışık çelişkili beyanlarını ('Ben insanları hiç umursamam ama onların beni sevmemesine dayanamam') ele alırken çelişmezlik ilkesini temel alarak bu bilişsel çelişkiyi yapılandırılmış bir farkındalık seansında danışana göstermesi.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve mantık felsefesi kesişiminde yer alan düşünce kanunları; insan zihninin tutarlı, anlamlı ve geçerli çıkarımlar yapabilmesi için uyması gereken ontolojik ve epistemolojik temelleri ifade eder. Özdeşlik ilkesi (A, A'dır), çelişmezlik ilkesi (Bir şey aynı anda hem kendisi hem de başkası olamaz) ve üçüncü hâlin imkânsızlığı (Bir önerme ya doğrudur ya da yanlıştır, üçüncü bir ihtimal yoktur) bu yasaların çekirdeğini oluşturur. Bilişsel psikoloji perspektifinden bu yasalar, insan zihninin heuristiklere (sezgisel kestirimlere) dayanan eğilimlerine rağmen, formal mantık yürütme süreçlerinde bilişsel dengeyi ve nesnel gerçekliği koruma kapasitesinin normatif çerçevesini çizer.
Etimoloji
Karıştırmayın
Bilişsel önyargılar (cognitive biases) ile karıştırılır; ancak bilişsel önyargılar zihnin pratik hayatta yaptığı sistematik hatalarken, düşünce kanunları rasyonelliğin normatif ve matematiksel temelleridir.