Düz Duygulanım
Flat Affect
Tanım
Durumlara ve olaylara karşı uygun duygusal tepkilerin tamamen veya yakın oranda yokluğu durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik görüşmeye gelen otuz yaşındaki bir danışan, yakın zamanda kaybettiği ebeveyninin cenazesini ve yaşadığı derin yalnızlığı, ses tonunda hiçbir tonlama olmaksızın, yüzünde tamamen hareketsiz bir maske ifadesiyle ve ellerini masanın üzerinde hiç kıpırdatmadan anlatmaktadır.
Derin Analiz
Düz duygulanım, bireyin dış dünyaya ve içsel uyarıcılara karşı duygusal dışavurum kapasitesinin ciddi biçimde kısıtlandığı veya sıfırlandığı bir klinik görünümdür. Yüz ifadelerindeki donukluk, ses tonundaki tekdüzelik (monotonluk), beden dilindeki ve jestlerdeki belirgin fakirlik ile karakterizedir. Nörobiyolojik düzlemde, limbik sistem ile prefrontal korteks arasındaki duygu düzenleme devreresindeki işlevsel bozukluklarla ve dopaminerjik iletimdeki anomalilerle ilişkilendirilir. Genellikle şizofreni spektrum bozukluklarının negatif belirtileri arasında değerlendirilir; ancak majör depresyon, otizm spektrum bozukluğu ve bazı nörodejeneratif tabloda da gözlemlenebilir. Hastanın içsel dünyasında yaşadığı duygu deneyimi ile dışarıya yansıttığı ifade arasında derin bir kopukluk (uyumsuzluk) bulunur.
Etimoloji
Latince 'flatus' (üflenmiş, sönmüş) kökünden türetilen 'flat' (düz, renksiz) sıfatı ile Latince 'afficere' (etkilemek, duygusal duruma sokmak) fiilinden türetilen 'affect' kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Sığ duygulanım (shallow affect) ile sıklıkla karıştırılır; sığ duygulanımda duygusal tepki vardır ancak çok zayıf ve kısa sürelidir, düz duygulanımda ise tepki neredeyse hiç yoktur veya tamamen sönmüştür. Ayrıca depresif çökkünlük ile karıştırılmamalıdır; depresyonda acı ve hüzün aktif olarak yaşanırken, düz duygulanımda genel bir duygusal reaktiflik kaybı söz konusudur.