Egzibisyonizm
Exhibitionism
Tanım
Rızası olmayan yabancılara cinsel organların gösterilmesiyle cinsel uyarılma ve doyum sağlanmasını içeren bir parafili türü.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir vakada, kırklı yaşlarında bir danışan, kalabalık bir toplu taşıma aracında ya da tenha bir sokakta rızası olmayan yabancılara ani bir şekilde cinsel organını gösterdiğini ve bu esnada yaşadığı yoğun kaygı, utanç ve sonrasında gelen cinsel rahatlama döngüsünü kırmak amacıyla terapiye başvurmuştur.
Derin Analiz
DSM-5 tanı kriterlerine göre egzibisyonizm, en az altı ay boyunca rızası olmayan kişilere karşı cinsel organları sergileme yönünde tekrarlayıcı ve yoğun cinsel dürtüler, fanteziler veya davranışlarla karakterizedir. Birey bu dürtülere göre hareket eder veya bu dürtüler/fanteziler nedeniyle belirgin bir klinik sıkıntı ya da işlevsellikte düşüş yaşar. Klinik pratikte, bu davranışın arkasındaki motivasyon genellikle zorla cinsel ilişkiye girmek değil, şok, şaşkınlık veya korku yaratarak cinsel uyarılma elde etmektir. Nörobiyolojik düzeyde, dürtü kontrol mekanizmalarındaki işlev bozuklukları ve ödül-pekiştirme devrelerinin bu pararafilik döngülerin sürekliliğinde rol oynadığı düşünülmektedir.
Etimoloji
Latince 'exhibere' (göstermek, dışarı sunmak) fiilinden türetilmiş olup, modern psikiyatride bireyin kendi bedenini veya cinsel organlarını sergileme dürtüsünü ifade etmek üzere kullanılır.
Karıştırmayın
Voyeurizm (röntgencilik) ile sıklıkla karıştırılır; voyeurizm gizlice izleyerek cinsel uyarılma sağlarken, egzibisyonizm doğrudan sergileme ve kurbanın tepkisi üzerine kuruludur.