Ekolojik Sistemler Kuramı
Ecological Systems Theory
Tanım
İnsan gelişimini, bireyi çevreleyen ve iç içe geçmiş çok katmanlı çevresel sistemlerin karşılıklı etkileşimleriyle açıklayan kapsamlı gelişimsel çerçevedir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoksul bir mahallede (egzosistem) yaşayan, maddi sıkıntılar nedeniyle sürekli stresli ebeveynlere (mikrosistem) sahip bir çocuğun okul başarısızlığı, yalnızca bilişsel kapasiteyle açıklanamaz. Ekolojik sistemler kuramı; bu çocuğun gelişimini değerlendirirken aile içi dinamiklerin yanı sıra, devlet politikalarını, yerel ekonomik koşulları ve kültürel değerleri (makrosistem) bir bütün olarak analiz eder.
Derin Analiz
Urie Bronfenbrenner tarafından geliştirilen bu model, insan gelişimini laboratuvar ortamlarının yapaylığından kurtarıp 'gerçek dünya' bağlamına oturtur. Yapı mikrosistem (en yakın çevre, aile, okul), mezosistem (mikrosistemler arası bağlar), egzosistem (bireyi dolaylı etkileyen dış çevre), makrosistem (kültürel normlar ve ideolojiler) ve kronosistem (zaman boyutu ve tarihsel süreç) olmak üzere iç içe geçmiş beş halkadan oluşur. Zamanla 'biyoekolojik model' adını alan bu yaklaşım, bireyin genetik ve biyopsikolojik yapısı ile çevresel faktörlerin yaşam boyu ve nesiller arası dinamik etkileşimini merkeze alır.
Etimoloji
Antik Yunanca 'oikos' (ev, yaşam alanı) ve 'logos' (bilim, söylem) kelimelerinin birleşiminden türetilen 'ekoloji' kökünden ve Latince 'systema' (düzenli bütün, birleşmiş parça dizgesi) sözcüğünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Mikrosistem
Mikrosistem
Microsystem
Bireyin doğrudan etkileşim içinde olduğu; aile, okul, akran grubu ve iş yeri gibi en yakın çevresel katmanı tanımlayan ekolojik sistemler teorisi kavramıdır.
İncele
Mezosistem
Mezosistem
Mesosystem
Urie Bronfenbrenner'ın ekolojik sistemler kuramında, bireyin doğrudan etkileşimde bulunduğu iki ya da daha fazla mikro sistem (örneğin aile ve okul) arasındaki etkileşimleri ve bağları kapsayan katmandır.
İncele
Kronosistem
Kronosistem
Chronosystem
Ekolojik sistemler kuramında, bireyin gelişimi üzerinde zaman içinde meydana gelen değişimleri ve süreklilikleri kapsayan çevresel katmandır.
İncele