Elektrokonvülsif Tedapi
Electroconvulsive Therapy (ECT)
Tanım
Şiddetli ve dirençli depresyon vakalarında, anestezi ve kas gevşetici altında beyne kontrollü elektrik akımı verilerek epileptik benzeri nöbet indükleme esasına dayanan somatik tedavi yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Altı aydır iki farklı antidepresan grubundan maksimum dozda fayda görmeyen, oral alımı durmuş, ağır psikomotor yavaşlama ve delusional depresyon belirtileri gösteren 45 yaşındaki hastaya psikiyatri kliniğinde kas gevşetici ve anestezi altında haftada üç seans olmak üzere bilateral EKT protokolü uygulanır.
Derin Analiz
Elektrokonvülsif Tedavi (EKT), farmakolojik tedavilere yanıt vermeyen majör depresif bozukluk, katatoni veya tedaviye dirençli manik epizotlarda başvurulan klinik bir nöromodülasyon tekniğidir. İşlem sırasında hastaya kısa etkili bir genel anestezi ve periferik kas gevşetici uygulanır; böylece motor nöbetlerin şiddetinden kaynaklanabilecek fiziksel travmalar önlenir. Temporal bölgelere (bilateral veya sağ unilateral olarak) saniyeden kısa süreli elektrik akımı verilerek kortikal nöronlarda senkronize bir deşarj (tonik-klonik nöbet) tetiklenir. Terapötik etkinin ardındaki tam nörobiyolojik mekanizma hâlâ net olarak aydınlatılamamış olmakla birlikte; nörotransmitter metabolizması, nöroplastisite (özellikle hipokampal hacim artışı) ve nöronal ağlar üzerindeki modülatör etkileri üzerine çeşitli hipotezler mevcuttur. Yan etkiler arasında geçici anterograd ve retrograd amnezi sıklıkla rapor edilmektedir.
Etimoloji
Elektro (Yunanca 'elektron' [kehribar, elektrik]) + konvülsif (Latince 'convulsus' [şiddetle çekmek, kasılmak]) + terapi (Yunanca 'therapeia' [tedavi, bakım]).
Karıştırmayın
Transkraniyal Manyetik Stimülasyon (TMS) ile sıklıkla karıştırılır; TMS bilinç kaybı veya nöbet gerektirmeyen, uyanık halde dıştan manyetik alan uygulanan bir yöntemdir, EKT ise anestezi ve nöbet indüksiyonu gerektirir.