Emmert Yasası
Emmert’s Law
Tanım
Ardıl görüntünün (afterimage) algılanan büyüklüğünün, üzerine yansıtıldığı yüzeyin mesafesiyle doğru orantılı olduğunu belirten görsel algı ilkesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Karanlık bir odada flaş patlatan bir fotoğraf makinesine baktıktan sonra gözlerinizi kapattığınızda retinanızda parlayan bir ardıl görüntü (afterimage) oluşur. Bu görüntüyü önce 30 santim önünüzdeki boş duvara yansıttığınızda küçük bir leke olarak görürsünüz; ardından bakışınızı 3 metre ilerideki geniş bir duvara çevirdiğinizde ise aynı ardıl görüntünün devasa boyutlara ulaştığını fark edersiniz.
Derin Analiz
Emmert Yasası, retina üzerindeki uyarıcının fiziksel boyutu sabit kalmasına rağmen, derinlik algısı ve boyut değişmezliği (size constancy) mekanizmalarının görsel sistemi nasıl manipüle ettiğini inceler. Beyin, retinadaki iki boyutlu projeksiyonu uzaklık ipuçlarıyla (örneğin doğrusal perspektif, gölgelendirme) birleştirerek nesnenin üç boyutlu uzaydaki gerçek boyutunu hesaplar. Eğer ardıl görüntü daha uzak bir yüzeye yansıtılırsa, algılanan mesafe artar; beyin bu artışı telafi etmek için nesneyi orantısal olarak daha büyük algılar (Retinal boyut = Nesne boyutu / Mesafe). Bu durum, görsel sistemin pasif bir kamera değil, verileri aktif olarak yorumlayan karmaşık bir hesaplama merkezi olduğunu gösterir.
Etimoloji
Alman fizyolog Emil Emmert'in (1844–1913) soyadından ve Almanca 'Gesetz' [yasa, kural] kavramından türetilmiştir.
Karıştırmayın
Boyut değişmezliği (size constancy) ile sıklıkla karıştırılır; boyut değişmezliği nesnenin gerçek uzaklığına göre boyutunu sabit algılama eğiliyken, Emmert Yasası özellikle ardıl görüntülerdeki mesafe-boyut oranının matematiksel ve algısal izdüşümünü ifade eder.