Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

En İyi Uyum

Best Fit

Tanım

Bir veri setindeki değişkenler arasındaki ilişkileri en yüksek doğrulukla açıklayan ve gözlenen değerler ile tahmin edilen değerler arasındaki farkı minimuma indiren teorik model veya örüntü.

Örnek Vaka / Uygulama

Araştırmacı, uyku süresi ile bilişsel test skorları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Toplanan veriler saçılım grafiğine aktarıldığında veri noktalarının etrafına çizilen en iyi uyum doğrusu, uyku süresi arttıkça test skorlarının nasıl bir eğilim gösterdiğini matematiksel bir denklemle özetler ve henüz gözlenmemiş 7.5 saatlik uyku için olası skoru tahmin etmeyi sağlar.

Derin Analiz

İstatistiksel modellemede 'en iyi uyum', örneklem verilerindeki varyansı en etkin şekilde yakalayan matematiksel denklemi ifade eder. Regresyon analizinde bu durum, en küçük kareler yöntemiyle (ordinary least squares) hataların kareler toplamının minimuma indirilmesiyle elde edilir. Dağılım grafiğinde (scatterplot) çizilen en iyi uyum çizgisi (line of best fit), hem mevcut veriler arasındaki trendin görselleştirilmesini sağlar hem de orijinal veri setinde yer almayan değerler için ekstrapolasyon yapılmasına imkan tanır. Ancak epistemolojik açıdan kritik bir detay vardır: Elde edilen en iyi uyum modeli, verileri gerçekten üreten gerçeğe dayalı mekanizma ile birebir aynı olmak zorunda değildir; zira analize dahil edilmeyen alternatif modeller daha üstün bir uyum sergiliyor olabilir.

Etimoloji

İngilizce 'best' (en iyi) ve 'fit' (uymak, uygun gelmek) kelimelerinin birleşiminden oluşan; kökeni Eski İngilizceye dayanan, matematiksel ve istatistiksel modellemede optimizasyonu ifade eden bir terim.

Karıştırmayın

Overfitting (aşırı uyum) kavramıyla karıştırılır. En iyi uyum, genellenebilir dengeli bir örüntü ararken; aşırı uyum, modelin örneklemdeki gürültüyü de ezberleyerek yeni verilere uyum sağlama yeteneğini kaybetmesidir.