Ensefalit Letarjika
Encephalitis Lethargica
Tanım
1915-1926 yılları arasında küresel çapta epidemiler yaratan, patolojik uyku hali, apati ve oküler paralizi ile karakterize atipik bir beyin iltihabı formu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmili yaşlarının başında bir hastanın, birkaç hafta süren hafif ateş ve üst solunum yolu enfeksiyonu benzeri prodromal dönemin ardından, günün 20 saatini uyuyarak geçirmesi, uyandırıldığında çevresiyle iletişim kurmakta zorlanması, yüzde maske yüz ifadesi (hipomimi) ve göz kaslarında bilateral paralizi gelişmesi vakası.
Derin Analiz
Ensefalit letarjika, etiyolojisi kesin olarak aydınlatılamamış olmakla birlikte, 1914-1918 influenza pandemisini takiben ortaya çıkması nedeniyle post-viral bir otoimmün süreç veya doğrudan nörotropik bir ajanla ilişkilendirilmiştir. Nöropatolojik incelemeler, özellikle bazal ganglionlar, substantia nigra ve mezensefalon (orta beyin) bölgelerinde yoğunlaşan perivasküler lenfositik infiltrasyon ve nöronal yıkım göstermiştir. Bu anatomik tutulum, hastaların klinik tablosunda görülen Parkinson benzeri akinezi, katatoni, okülogirik krizler ve derin somnolans (letarji) durumlarının sinirbilimsel temelini oluşturur. Constantin von Economo tarafından kapsamlı bir şekilde tanımlandığı için 'Economo hastalığı' olarak da anılır.
Etimoloji
Modern Latince 'encephalitis' [beyin iltihabı] (Grekçe 'enkephalos' [beyin] + '-itis' [inflamasyon/iltihap ekinden]) ve Grekçe 'lethargikos' [uyku hali, uyuşukluk, unutkanlık] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Afrika tripanosomiyazı (çeçe sineği kaynaklı uyku hastalığı) ve primer Parkinson hastalığı; ensefalit letarjika ani epidemik yayılımı, akut oküler paralizileri ve inflamatuar serebral bulgularıyla bu klinik tablolardan ayrılır.