Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Fisher Kesin Testi

Fisher Exact Test

Tanım

İki kategorik değişken arasındaki ilişkinin anlamlılığını, özellikle küçük örneklem boyutlarında ve 2x2'lik kontingans (durum) tablolarında kesin olasılık hesaplarıyla değerlendiren istatistiksel bir prosedür.

Örnek Vaka / Uygulama

Yirmi kişilik küçük bir klinik örneklemde, yeni geliştirilen bir farmakolojik ajanın (İlaç A vs. Plasebo) uyku bozukluğu semptomlarını azaltıp azaltmadığı (İyileşme Var vs. İyileşme Yok) incelenmektedir. Hücre frekanslarının 5'ten küçük olduğu bu 2x2'lik kontingans tablosunda standart asimptotik testler yanıltıcı olacağından, Fisher Kesin Testi uygulanarak değişkenler arasındaki ilişkinin şansa bağlı olup olmadığı tam olasılık hesabıyla ortaya konur.

Derin Analiz

Fisher Kesin Testi, büyük örneklem varsayımlarına (örneğin ki-kare testinin gerektirdiği beklenen hücre frekansı sınırlarına) güvenilemeyecek kadar küçük veri setlerinde tam olasılık dağılımını (hipergeometrik dağılım) temel alarak çalışır. Gözlenen frekansların yanı sıra, marjinal toplamları sabit tutarak gözlenebilecek tüm olası tablo konfigürasyonlarının olasılıklarını hesaplar. Bu hesaplama, gözlenen tablonun ve daha tabloların ortaya çıkma olasılıklarının doğrudan toplanmasıyla elde edilen bir p-değeri üretir. Böylece, ki-kare testindeki asymptotik yaklaşımların aksine, anakütle parametreleri hakkında kesin bir karar mekanizması sağlar.

Etimoloji

İngilizce 'Fisher' (Geliştiricisi olan istatistikçi Ronald Aylmer Fisher'a ithafen) + 'exact' (Latince 'exactus': kusursuz, tam, kesin) + 'test' (Latince 'testum': test, deneme amaçlı kap)

Karıştırmayın

Pearson Ki-Kare Testi ile sıklıkla karıştırılır; ancak ki-kare testi büyük örneklemler için asimptotik bir yaklaşım sunarken, Fisher Kesin Testi küçük örneklemlerde tam olasılık hesabı yapar.