Frenzi
Frenzy
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Acil servis birimine getirilen otuz yaşındaki bir hastanın, etraftaki nesnelere zarar verecek düzeyde kontrolsüz bir heyecan, taşkınlık ve ajitasyon sergilemesi, farmakolojik müdahale gerektiren akut bir frenzi tablosuna örnektir.
Derin Analiz
Frenzi, klinik psikiyatri ve psikodinamikte bireyin dürtü kontrolünü büyük ölçüde kaybettiği, otokontrol mekanizmalarının çöktüğü akut bir taşkınlık tablosunu tanımlar. Nörobiyolojik düzeyde, limbik sistemin (özellikle amigdalanın) prefrontal korteksin üst düzey kognitif kontrolünü baskıladığı, aşırı katekolaminerjik aktivite ve dopaminerjik deşarjlarla karakterize bir uyarılmışlık (arousal) durumudur. Tarihsel ve klinik olarak mani tablosuyla sıklıkla örtüşse de, modern nosolojide daha çok akut bir reaktif ajitasyon veya disforik manik taşkınlık boyutu olarak değerlendirilir.
Etimoloji
Eski Yunanca 'phrēn' (zihin, akıl) kökünden türetilen Orta İngilizce 'frensie' kelimesine dayanır; akli dengenin geçici olarak yitirilmesi ve zihinsel taşkınlık halini ifade eder.
Karıştırmayın
Mani (daha uzun süreli ve klinik bir bozukluğun parçası olmasıyla ayrılır) ve panik atak (yoğun anksiyete ve somatik odaklıdır, frenzi ise daha çok davranışsal taşkınlık ve ajitasyona odaklanır).