Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Gelişim İlkesi

Growth Principle

Tanım

Baskı ve çarpıtmadan uzak bir ortamda, bireyin yaratıcı ve bütünleştirici güçlerinin daha eksiksiz bir uyuma, kavrayışa, özsaygıya ve potansiyelin gerçekleştirilmesine öncülük edeceği yönündeki hümanist varsayım.

Örnek Vaka / Uygulama

Danışan merkezli terapi seansında, terapistin danışanı yönlendirmek yerine onun içsel yaşantısına odaklanması, danışanın bastırılmış duygularını fark etmesini ve kendi kararlarını alarak potansiyelini gerçekleştirmesini tetikler.

Derin Analiz

Carl Rogers tarafından hümanist kuramın temeline yerleştirilen gelişim ilkesi, deterministik ve indirgemeci yaklaşımlara karşı bir duruş sergiler. Bireyin doğuştan gelen yapıcı bir eğilime (actualizing tendency) sahip olduğunu savunur. Bu mekanizma dışarıdan dikte edilen bir formasyonla değil, empatik, kabul edici ve yargılayıcı olmayan (koşulsuz kabul) bir ilişkisel iklimde kendiliğinden aktive olur. Bilişsel ve duygusal düzeyde, bireyin kendi içsel referans çerçevesine güvenmesini sağlayarak savunma mekanizmalarını azaltır ve deneyime açıklığı (openness to experience) maksimize eder.

Etimoloji

İngilizce 'growth' (büyüme, gelişme; Eski İngilizce 'grōwan') ve Latince 'principium' (başlangıç, temel kural, ilke) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Savunma mekanizmaları ve gelişimsel evreler teorileriyle karıştırılabilir; ancak gelişim ilkesi yapısal bir evre geçişinden ziyade doğuştan gelen potansiyelin engelsiz koşullarda açığa çıkma dinamiklerini inceler.