Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Geropsikoloji

Geropsychology

Tanım

Yaşlı yetişkinlerin ruh sağlığını iyileştirmeye ve yaşam kalitesini artırmaya odaklanan psikoloji uzmanlık dalı.

Örnek Vaka / Uygulama

74 yaşında eşini yeni kaybeden ve uyku bozukluğu ile iştahsızlık şikayetleriyle başvuran bir danışana, geropsikoloji perspektifiyle yaklaşılır. Yas sürecinin normalleştirilmesinin yanı sıra, geçmiş yaşam deneyimlerini anlamlandırmasını sağlayan Reminisanç (Hatırlama) Terapisi uygulanarak adaptif başa çıkma mekanizmaları aktive edilir.

Derin Analiz

Geropsikoloji, yaşlanma sürecinin biyopsikososyal dinamiklerini inceleyen multidisipliner bir alt daldır. Sadece nörodejeneratif süreçlerin (demans, Alzheimer vb.) patolojisiyle sınırlı kalmayıp; yaşlılık dönemindeki normatif gelişimsel krizler, yas süreçleri, emeklilik uyumu, kronik ağrı yönetimi ve nesiller arası ilişkileri ele alır. Klinik pratikte, yaşlı popülasyonun farmakodinamik ve farmakokinetik hassasiyetleri göz önünde bulundurularak yaşa uyarlanmış psikoterapi (bilişsel davranışçı terapi modifikasyonları, reminisanç terapisi) protokolleri uygulanır. Yaşlılık dönemindeki depresyonun sıklıkla somatik yakınmalarla maskelenmesi, bu alandaki klinisyenlerin ayırıcı tanı becerilerinin yüksek olmasını zorunlu kılar.

Etimoloji

Yunanca 'geron' [yaşlı adam/yaşlılık] + 'psyche' [ruh/zihin] + 'logia' [bilim/çalışma]

Karıştırmayın

Geriatri ile sıklıkla karıştırılır; geriatri tıbbın bir dalı olup yaşlılık hastalıklarının somatik tedavisine odaklanırken, geropsikoloji ruhsal ve davranışsal süreçleri inceler.