Gezinge

Trajectory

Tanım

Bir nesnenin veya organizmanın zaman içinde uzayda kat ettiği pozisyonlar dizisi ve izlediği yol.

Örnek Vaka / Uygulama

Majör depresif bozukluk tanısı alan bir hastanın, altı aylık Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) sürecindeki Beck Depresyon Envanteri puanlarının zaman içindeki düşüş grafiği hastanın iyileşme gezingesini (trajectory) oluşturur.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler, gelişim psikolojisi ve istatistikte 'trajectory', bireylerin ya da sistemlerin zaman içerisindeki değişim paternlerini modellemek için temel bir kavramdır. Longitudinal (boylamsal) araştırmalarda, bir özelliğin veya semptom şiddetinin yaşla ya da müdahalelerle nasıl değiştiğini izlemek amacıyla büyüme eğrisi modelleri (growth curve modeling) kullanılır. Nörogelişimsel süreçlerde ise beyin olgunlaşmasının veya bilişsel gerilemenin izlediği yol, deterministik veya olasılıksal bir vektör olarak matematiksel düzlemde analiz edilir.

Etimoloji

Latince 'traiectus' [öteye geçirme, fırlatma] sözcüğünden türetilmiştir; 'trans-' [öteye, boyunca] ve 'jacere' [atmak, fırlatmak] köklerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Kesitsel (cross-sectional) veri analizi ile karıştırılır; kesitsel analiz tek bir zaman dilimindeki anlık durumu verirken, gezinge kavramı dinamik ve süreklilik arz eden zamansal bir rotayı ifade eder.

Keşfetmeye Devam Edin

Tutumun Pekiştirilmesi

Bolstering Of An Attitude

Bireyin, tutumuyla çelişen bilişsel unsurların yarattığı rahatsızlığı azaltmak amacıyla, mevcut tutumunu destekleyen yeni bilişsel argümanlar üretmesi süreci.

İncele

Tavşan-ördek Figürü

Rabbit–duck Figure

Aynı anda hem tavşan hem de ördek başı olarak algılanamayan, iki farklı yoruma imkan tanıyan iki anlamlı (ambiguous) görsel illüzyon.

İncele

Yansıtıcılık-dürtüsellik

Reflection–impulsivity / Reflectivity–impulsivity

🔹 1. (reflection–impulsivity): Bireylerin problem çözme süreçlerinde ve karar alma mekanizmalarında sergiledikleri, ilk izlenimle hızlıca harekete geçme (dürtüsellik) veya alternatifleri tartarak yavaşça karar verme (yansıtıcılık) eğilimlerini tanımlayan bilişsel stil boyutu. 🔹 2. (reflectivity–impulsivity): Bireylerin problem çözme ve karar verme süreçlerinde alternatifleri tartma hızı ile doğruluk derecesi arasındaki bilişsel stil boyutu.

İncele

Çabalı İşlemleme

Effortful Processing

Bilinçli dikkati, iradi kontrolü ve bilişsel kaynakların aktif tahsisini zorunlu kılan zihinsel işlemleme biçimidir.

İncele

Ana Sayfaya Dön Rastgele Keşfet

Gezinge

Trajectory

Tanım

Bir nesnenin veya organizmanın zaman içinde uzayda kat ettiği pozisyonlar dizisi ve izlediği yol.

Örnek Vaka / Uygulama

Majör depresif bozukluk tanısı alan bir hastanın, altı aylık Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) sürecindeki Beck Depresyon Envanteri puanlarının zaman içindeki düşüş grafiği hastanın iyileşme gezingesini (trajectory) oluşturur.

Derin Analiz

Etimoloji

Latince 'traiectus' [öteye geçirme, fırlatma] sözcüğünden türetilmiştir; 'trans-' [öteye, boyunca] ve 'jacere' [atmak, fırlatmak] köklerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Keşfetmeye Devam Edin

Tutumun Pekiştirilmesi

Bolstering Of An Attitude

Bireyin, tutumuyla çelişen bilişsel unsurların yarattığı rahatsızlığı azaltmak amacıyla, mevcut tutumunu destekleyen yeni bilişsel argümanlar üretmesi süreci.

İncele

Tavşan-ördek Figürü

Rabbit–duck Figure

Aynı anda hem tavşan hem de ördek başı olarak algılanamayan, iki farklı yoruma imkan tanıyan iki anlamlı (ambiguous) görsel illüzyon.

İncele

Yansıtıcılık-dürtüsellik

Reflection–impulsivity / Reflectivity–impulsivity

İncele

Çabalı İşlemleme

Effortful Processing

Bilinçli dikkati, iradi kontrolü ve bilişsel kaynakların aktif tahsisini zorunlu kılan zihinsel işlemleme biçimidir.

İncele

Ana Sayfaya Dön Rastgele Keşfet