Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Girdi-çıktı Mekanizması

İnput–output Mechanism

Tanım

Belirli bir girdinin, önceden belirlenmiş sabit işlemler dizisinden geçerek otomatik olarak belirli bir çıktı ürettiği kapalı bilgi işleme modeli.

Örnek Vaka / Uygulama

Klasik koşullanma deneylerinde köpeğin zil sesine (girdi) salya tepkisi vermesi (çıktı) veya basit bir otomatın para atıldığında ürün vermesi, aradaki karmaşık nöral ve mental süreçlerin ihmal edildiği saf bir girdi-çıktı mekanizması örneğidir.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler ve davranışçı teoriler bağlamında girdi-çıktı mekanizması, insan zihnini veya organizmayı çevresel uyaranları (input) işleyip doğrudan gözlenebilir tepkilere (output) dönüştüren mekanik bir sistem olarak ele alır. Bu modelde, süreç tamamen deterministiktir; sistem ile dış çevre arasında ara iletim aşamasında esnek bir etkileşim veya geri bildirim döngüsü bulunmaz. Klasik davranışçılığın erken dönem radikal formülasyonlarında canlı organizma bu indirgemeci yaklaşımla eleştirilmiştir. Modern bilişsel psikoloji ise zihnin sadece doğrusal bir girdi-çıktı hattı olmadığını, içeride karmaşık temsiller, bellek kodlamaları ve üstbilişsel filtreleme süreçlerinin bulunduğunu öne sürerek bu mekanizmanın sınırlarını genişletmiştir.

Etimoloji

İngilizce 'input' (içeri alma, girdileme; 'in-' [içeri] + 'put' [koymak]) ve 'output' (dışarı verme, çıktı; 'out-' [dışarı] + 'put' [koymak]) sözcüklerinin birleşiminden oluşan, sistem teorisi kökenli bir kavramdır.

Karıştırmayın

Bilişsel geri bildirim döngüleri (feedback loops) ve karmaşık bilgi işleme modelleriyle karıştırılır; ayırt edici fark, girdi-çıktı mekanizmasının kapalı, çevreden yalıtılmış ve esnek olmayan doğrusal bir ardışıklık barındırmasıdır.