Gönüllü Sapma
Consensual Drift
Tanım
İki veya daha fazla gözlemcinin birlikte çalışırken zamanla doğruluktan ya da önceden belirlenmiş standartlardan uzaklaşarak, aynı yönde ve aynı oranda hata yapma eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Gelişim psikolojisi laboratuvarında anne-çocuk etkileşimini kodlayan iki araştırmacı, çalışma haftasının dördüncü gününde, 'aşırı koruyucu davranış' kriterini orijinal kılavuza göre daha esnek değerlendirmeye başlar. İkisi de bu sapmayı fark etmez ve birbirlerinin kodlarını onaylayarak aynı yönde hatalı veri üretirler.
Derin Analiz
Metodoloji ve psikometrik ölçüm bağlamında gönüllü sapma, gözlemci güvenilirliğini tehdit eden kritik bir sistematik hata kaynağıdır. Nitel gözlemler veya yapılandırılmış davranışsal kodlama süreçlerinde, birlikte çalışan araştırmacılar zamanla kendi aralarındaki örtük normlar geliştirebilirler. Bu durum, orijinal kodlama kılavuzlarından veya nesnel standartlardan farkında olmadan sapmaya yol açar. Gözlemciler birbirlerinin değerlendirmelerini konsensüs yoluyla pekiştirdiğinden, hata oranı rastgele dalgalanmak yerine ortak bir yöne doğru evrilir ve bu da iç geçerliliği ciddi biçimde zedeler.
Etimoloji
Latince 'consensus' [oydaşlık, uzlaşı] (cum 'birlikte' + sentire 'hissetmek/düşünmek') ve İngilizce 'drift' [akıntı, sürüklenme, kademeli sapma] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Observer drift (gözlemci sapması) ile karıştırılır; ancak gözlemci sapması tek bir kişinin zamanla standarttan uzaklaşmasını ifade ederken, gönüllü sapma çoklu gözlemcilerin etkileşim yoluyla ortaklaşa standarttan sapmasını kapsar.