Eğik Döndürme
Oblique Rotation
Tanım
Faktör analizinde, faktörler arasında korelasyon bulunduğunda kullanılan ve eksenlerin 90 dereceden farklı bir açıyla kesişmesine izin vererek daha gerçekçi bir veri yapısı sunan dönüştürme sistemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikolojide geliştirilen çok boyutlu bir 'Anksiyete ve Depresyon Ölçeği'nin faktör yapısını inceleyen bir araştırmacı, anksiyete ile depresyon alt boyutlarının tamamen bağımsız olamayacağını (aralarında teorik bir korelasyon bulunduğunu) bilir. Bu durumda dik döndürme yerine eğik döndürme yöntemini seçerek, ölçek maddelerinin bu iki birbiriyle ilişkili gizli faktör üzerindeki gerçek yüklerini istatistiksel olarak en doğru şekilde ortaya çıkarır.
Derin Analiz
Psikometri ve çok değişkenli istatistikte, yapısal eşitlik modellemesi veya keşifsel faktör analizi (EFA) sırasında elde edilen faktör yükü matrisinin yorumlanabilirliğini artırmak için döndürme (rotation) teknikleri uygulanır. İnsan davranışları, bilişsel yetenekler ya da kişilik özellikleri nadiren birbirine tamamen dik (ortogonal) yani bağımsızdır. Eğik döndürme (örneğin Promax veya Oblimin yöntemleri), gizli değişkenlerin (latent variables) birbiriyle ilişkili olabileceği varsayımına dayanır. Bu yöntem, faktör eksenlerinin dik durma zorunluluğunu ortadan kaldırarak gözlenen değişken kümelemelerine daha hassas bir uyum sağlar ve teorik gerçekliğe daha yakın bir faktör yapısı elde edilmesine imkan tanır.
Etimoloji
Latince 'obliquus' (eğri, yanal, yatık) kelimesinden türetilmiştir; istatistik bağlamında eksenlerin dik (ortogonal) açıyla kesişmeyip esnek bir açı yapmasını ifade eder.
Karıştırmayın
Ortogonal döndürme (Orthogonal rotation) ile sıkça karıştırılır; ortogonal yöntem faktörlerin tamamen bağımsız (korelasyonsuz, yani 90 derece açılı) olduğunu varsayarken, eğik döndürme faktörler arası korelasyona izin verir.
Keşfetmeye Devam Edin
Çoklu Karşılaştırma Testi
Çoklu Karşılaştırma Testi
Multiple Comparison Test
Varyans analizi (ANOVA) sonrasında elde edilen anlamlı küme farklarının hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek amacıyla kullanılan istatistiksel prosedürler bütünü.
İncele
Nomolojik Ağ
Nomolojik Ağ
Nomological Network
Bir fenomenle ilişkili temel yapıları, bunların gözlenebilir görünümlerini ve birbirleriyle olan karşılıklı bağlarını haritalandıran bütünleştirici teorik çerçeve.
İncele
Göreceli Ölçüm
Göreceli Ölçüm
Relative Measurement
Bireysel bir puanın değerinin, aynı grup veya alt gruptaki diğer puanlarla yapılan kıyaslamalara dayandığı bağlama özgü değerlendirme yaklaşımdır.
İncele
Ölçüm Aracı
Ölçüm Aracı
İnstrument
Araştırmacıların katılımcılardan veri toplamak veya onları değerlendirmek amacıyla kullandığı test, mülakat, anket ve ölçek gibi her türlü standartlaştırılmış araç veya düzenek.
İncele