Göreli Yoksunluk
Relative Deprivation
Tanım
Bireyin sahip olduğu arzu edilen kaynakların, kendisinin belirlediği kıyas standardına veya diğer insanların sahip olduklarına kıyasla yetersiz olduğu algısı.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllık gelirinde %10'luk bir artış elde eden bir çalışan, aynı şirketteki meslektaşının %30 zam aldığını öğrendiğinde mutsuzluk yaşayabilir. Mutlak anlamda ekonomik durumu iyileşmiş olmasına rağmen, referans grubuna kıyasla geride kaldığı algısı (göreli yoksunluk) yoğun bir hüsran ve öfke yaratır.
Derin Analiz
Göreli yoksunluk, mutlak bir yoksulluk ya da kaynak eksikliğinden ziyade, sosyal karşılaştırma süreçlerinin bir ürünüdür. Sosyal Psikoloji ve Sosyoloji kesişiminde incelenen bu olgu, bireyin referans gruplarıyla yaptığı kıyaslamalar neticesinde ortaya çıkan öznel bir memnuniyetsizlik halidir. Samuel A. Stouffer'ın İkinci Dünya Savaşı sırasındaki ordu morali çalışmalarıyla literatüre giren kavram, W.G. Runciman tarafından 'bireysel' (egoistik) ve 'kolektif' (fraternal) olarak ikiye ayrılmıştır. Birey kendi durumunu benzer diğer bireylerle kıyasladığında egoistik, ait olduğu grubun başka bir grupla olan dezavantajını algıladığında ise kolektif düzeyde bir gerilim yaşar. Nörobiyolojik açıdan, bu algı ödül mekanizmalarındaki (özellikle dopaminerjik yolaklar) beklenti hatası (reward prediction error) ve insüla ile anterior singulat korteks aktivasyonu ile ilişkilendirilmekte, adaletsizlik algısının yarattığı nöral acı devrelerini tetiklemektedir.
Etimoloji
Latince 'relativus' (göreli, ilişkili) ve 'deprivatio' (mahrum bırakma, yoksunluk) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Mutlak yoksulluk (yaşamı sürdürmek için gereken fiziksel kaynakların somut yokluğu) ve kıskançlık (özel bir başkasının sahip olduğu nesneye yönelik doğrudan arzu). Göreli yoksunluk nesneden ziyade hak etme inancı ve adalet algısındaki tutarsızlığa odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Guru
Guru
Guru
Hint dinleri ve geleneklerinde spiritual rehber veya öğretmen; modern genel kullanımda ise belirli bir alanda özel bilgi ve otoriteye sahip entelektüel lider.
İncele
Bireycilik
Bireycilik
İndividualism
Bireyin özerkliğini, haklarını, bağımsızlığını ve kişisel tatminini kolektif yapıların önünde tutan ideolojik ve psikolojik yönelim.
İncele
Mesleki Statü
Mesleki Statü
Occupational Status
Toplumun bir meslek grubuna atfettiği saygınlık, prestij ve değer derecesidir.
İncele
Kalabalıklaşma
Kalabalıklaşma
Overcrowding
Belirli bir tür için alışılagelmiş sınırların üzerinde, birim alandaki organizma yoğunluğunun aşırı derecede yüksek olması durumu.
İncele