Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Göstergelerin Farksızlığı

İndifference Of İndicator

Tanım

Zeka testlerindeki maddelerin yapısal ve biçimsel olarak birbirinden ne kadar farklı olursa olsun, büyük ölçüde aynı genel yetenek faktörünü ölçme eğiliminde olduğunu belirten psychometric ilke.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir IQ testinde hem soyut matris tamamlama bulmacalarının hem de kelime dağarcığı sorularının yer alması; ilk bakışta tamamen farklı iki beceriyi ölçüyor gibi görünseler de, yüksek bilişsel kapasiteye sahip bireylerin her iki alt testten de tutarlı bir şekilde yüksek puanlar alması ve bu iki farklı 'göstergenin' aynı genel zeka düzeyini yansıtması.

Derin Analiz

Charles Spearman'ın iki faktörlü zeka kuramının temel taşlarından birini oluşturur. Psikometri ve psikometrik istatistikte, test maddelerinin içeriği, formatı veya duyusal görünümü (örneğin sözel, sayısal ya da figüratif olması) ne kadar değişirse değişsin, aralarındaki pozitif hiyerarşik korelasyon matrisi (tetrad denklemleri yoluyla) hepsinin ortak bir 'genel zeka' (g faktörü) varyansını paylaştığını gösterir. Bu durum, zihinsel operasyonların altında yatan temel nöral verimliliğin, kullanılan test materyalinin yüzey özelliklerinden bağımsız olarak işlev gördüğünü, yani göstergelerin ölçtükleri soyut yapının niteliği açısından 'farksız' olduğunu ortaya koyar.

Etimoloji

İngilizce 'indifference' (farksızlık, önemsememe, Latinent 'differentia' kökünden türetilme) ve 'indicator' (gösterge, gösteren, Latince 'indicare' [işaret etmek, bildirmek] fiilinden) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Madde Özgüllüğü (Item Specificity) ve İç Tutarlılık (Internal Consistency); iç tutarlılık maddelerin birbirinin aynısı veya benzeri olmasını beklerken, göstergelerin farksızlığı maddelerin biçimsel farklılığına rağmen aynı yapıyı ölçmesini ifade eder.