Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Korelasyon Matrisi

Correlation Matrix

Tanım

Bir veri setindeki tüm olası değişken çiftleri arasındaki istatistiksel ilişki derecelerini gösteren simetrik kare matris.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik psikoloji araştırmasında, 500 katılımcı üzerinde yürütülen bir çalışmada depresyon, anksiyete, uyku kalitesi ve stres skorları arasındaki ilişkiler incelenmektedir. Oluşturulan 4x4'lük korelasyon matrisinde, depresyon ve stres satır/sütun kesişiminde .78 değerinin görülmesi, bu iki yapı arasında güçlü pozitif yönlü doğrusal bir ilişki olduğunu sayısal olarak ortaya koyar.

Derin Analiz

Korelasyon matrisi, çok değişkenli veri analizinde, özellikle parametrik olmayan veya parametrik dağılım gösteren değişkenler arasındaki doğrusal ilişkilerin (örneğin Pearson r katsayısı) özetlenmesinde temel bir araçtır. $p$ adet değişkenden oluşan bir sette, $p \times p$ boyutlarında simetrik bir tablo oluşturulur. Köşegen üzerindeki değerler her bir değişkenin kendisiyle olan mükemmel ilişkisini (1.00) temsil ederken, köşegen dışındaki hücreler iki değişken arasındaki ortak varyansın yönünü ve gücünü (-1 ile +1 arasında) yansıtır. Yapısal eşitlik modellemesi (SEM), faktör analizi ve regresyon modellerinde çoklu doğrusallık (multicollinearity) sorununu tespit etmek amacıyla ilk incelenen matematiksel yapıdır.

Etimoloji

Latince 'correlatio' (karşılıklı ilişki; 'co-' [birlikte] + 'relatio' [bağlantı, ilişki]) ve Latince 'matrix' (kaynak, dişi hayvan, rahim; modern matematikte sayıların düzenlendiği dikdörtgen veya kare tablo yapıları).

Karıştırmayın

Kovaryans matrisi ile karıştırılır; kovaryans matrisi birimlere duyarlıyken ve değişkenlerin ölçeklerinden etkilenirken, korelasyon matrisi standartlaştırılmış katsayılar içerir ve birimsizdir.