Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Guatr

Goiter

Tanım

Tiroid bezinin anormal bir şekilde büyümesi sonucu boynun ön kısmında meydana gelen belirgin şişlik.

Örnek Vaka / Uygulama

34 yaşında bir kadın hasta, son altı ayda boynunun ön kısmında dışarıdan fark edilen bir dolgunluk hissi ve yutkunma güçlüğü şikayetiyle başvurur. Yapılan fizik muayenede tiroid bezinin diffüz olarak büyüdüğü (guatr) saptanır. Laboratuvar testlerinde TSH seviyesinin belirgin derecede yüksek, serbest T4 seviyesinin ise düşük olduğu görülerek tablo klinik olarak doğrulanır.

Derin Analiz

Guatr, primer olarak tiroid bezinin hormon üretimindeki dengesizlikleri telafi etmeye çalışırken hipertrofi veya hiperplazi geliştirmesiyle ortaya çıkar. En sık nedeni iyot eksikliğidir; ancak Hashimoto tiroiditi veya Graves hastalığı gibi otoimmün süreçler de bezin boyutunda patolojik artışa yol açabilir. Endokrinoloji ve klinik psikiyatri kesişiminde, tiroid hormon disfonksiyonlarının (özellikle hipotiroidizm veya hipertiroidizm) anksiyete, depresif belirtiler, bilişsel yavaşlama ve duygu durum dalgalanmaları gibi psikopatolojik görünümlere zemin hazırlayabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle somatik bulguların nöropsikiyatrik değerlendirmede göz ardı edilmemesi klinik pratikte hayati önem taşır.

Etimoloji

Latince 'guttur' (boğaz, gırtlak) kelimesinden türetilmiş olup, boyun bölgesindeki anatomik şişkinliği tanımlamak için tıp literatürüne girmiştir.

Karıştırmayın

Graves hastalığı ile sıklıkla karıştırılır; Graves, guatrın eşlik edebildiği spesifik bir otoimmün hipertiroidi tablosudur, guatr ise doğrudan bezin kendisinin her türlü büyüme durumunu ifade eden daha geniş bir anatomik tanımdır.