Hipotiroidizm
Hypothyroidism
Tanım
Tiroit bezinin yetersiz çalışması sonucu tiroit hormonlarının az üretilmesi ve bazal metabolizma hızının düşmesiyle karakterize endokrinolojik bozukluk.
Örnek Vaka / Uygulama
34 yaşındaki kadın danışan, son altı ayda belirginleşen aşırı yorgunluk, soğuğa tahammülsüzlük, kilo alımı ve depresif duygu durum şikayetleriyle kliniğe başvurmuştur. Psikiyatrik değerlendirmede major depresyon benzeri bulgular saptanmış, ancak yapılan endokrinolojik tetkiklerde TSH düzeyinin yüksek, serbest $T_4$ düzeyinin düşük olduğu görülerek hipotiroidizm tanısı konulmuş ve hormon replasman tedavisiyle psikiyatrik belirtilerin gerilediği izlenmiştir.
Derin Analiz
Hipotiroidizm, Hipotalamus-Hipofiz-Tiroit (HHT) aksındaki işlevsel veya yapısal bozukluklar neticesinde triiyodotironin ($T_3$) ve tiroksin ($T_4$) hormonlarının sentezindeki düşüşü ifade eder. Hücresel düzeyde oksidatif metabolizmanın yavaşlamasına yol açar; bu durum nörotransmitter sentezini, miyelin metabolizmasını ve merkezi sinir sisteminin genel elektrofizyolojik aktivitesini baskılar. Klinik düzlemde somatik bulguların yanı sıra; enerji metabolizmasındaki bu yavaşlama nöropsikiyatrik tablolara zemin hazırlar. Özellikle serotonerjik ve katekolaminerjik nörotransmisyonun bozulması, hafif düzeyde disforyadan klinik depresyona ve ağır vakalarda miksödem komasına kadar uzanan psikopatolojik spektrumun tetikleyicisi olabilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Hipertiroidizm (tiroit bezinin aşırı çalışması ve metabolik hızın artması durumu) ile sıkça karıştırılır; ayrıca primer depresif bozukluklar, nöropsikiyatrik belirti benzerliği nedeniyle ayırıcı tanıda dikkatle ayrılmalıdır.