Guttman Ölçeği
Guttman Scale
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Eğitim psikolojisinde öğrencilerin bir konuyu kavrama düzeyini ölçmek için oluşturulan üç maddelik bir Guttman ölçeği: Madde 1: 'Temel kavramları tanımlayabiliyorum.' Madde 2: 'Bu kavramları yeni durumlarda uygulayabiliyorum.' Madde 3: 'Bu kavramlar üzerinden özgün bir sentez yapabiliyorum.' Üçüncü maddeyi onaylayan bir öğrencinin, mantıksal olarak birinci ve ikinci maddeyi de onaylaması beklenir.
Derin Analiz
Guttman ölçekleme (skologram analizi), maddelerin artan bir zorluk veya olumluluk düzeyine göre sıralandığı deterministik bir ölçüm modelidir. Modelin temel varsayımı, bir ifadeyi onaylayan bireyin, o ifadeden daha az aşırı veya daha düşük eşikli tüm önceki ifadeleri de onaylaması gerektiğidir (kümülatif özellik). İstatistiki olarak, verilerin matris yapısı hatasız bir şekilde yeniden üretilebilir olmalıdır. Ancak gerçek hayatta mutlak determinizm nadiren sağlandığı için, ölçeğin geçerliliğini test etmek amacıyla 'reproductibility coefficient' (yeniden üretilebilirlik katsayısı) gibi uyum indeksleri kullanılır. Özellikle tutum araştırmalarında ve gelişimsel basamakların sıralanmasında veri yapısının tek boyutluluğunu doğrulamak için kritik bir psikometrik yöntemdir.
Etimoloji
Louis Guttman'ın soyadından ve Latince 'scala' (merdiven, derece) kelimesinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Likert ölçeği ile karıştırılır; Likert ölçeğinde maddeler toplanarak genel bir skor elde edilir ve farklı maddeler aynı ağırlıktaki tutumları temsil edebilirken, Guttman ölçeğinde maddeler kesin bir hiyerarşik sıra izler ve kümülatiftir.