Halk Psikolojisi
Folk Psychology
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir kişinin yağmur yağarken şemsiye açtığını gören bir gözlemci, 'Bu kişinin ıslanmak istemediği için (arzu) yağmurun ıslatacağına inandığı (inanç) için şemsiye açtığını' varsayar. Bu çıkarım süreci, akademik bir veri analizi değil, halk psikolojisinin işleyiş mekanizmasıdır.
Derin Analiz
Halk psikolojisi, zihin felsefesi ve bilişsel bilimlerde insan davranışının niyetler, arzular ve inançlar gibi mental durumlar üzerinden açıklanmasını ifade eden teorik bir çerçevedir. Sosyal etkileşimlerin temelini oluşturan bu sezgisel model, zihin kuramının (theory of mind) ontolojik altyapısını kurar. Ancak eliminatif materyalizm gibi radikal felsefi akımlar, halk psikolojisinin bilimsel bir geçerliliği olmayan mitolojik bir yanılsama olduğunu savunarak, zihinsel durum atıflarının yerini tamamen nörobiyolojik açıklamaların alması gerektiğini öne sürer. Buna karşın sosyal psikolojide ve günlük bilişte insan ajansını anlamak için vazgeçilmez bir heuristik araçtır.
Etimoloji
İngilizce 'folk' (halk, sıradan insan) ve Yunanca 'psykhē' (ruh, nefes, zihin) + 'logia' (bilim, çalışma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Popüler psikoloji (pop-psych) ile sıklıkla karıştırılır; popüler psikoloji medya temelli sözde-bilimsel tavsiyeleri kapsarken, halk psikolojisi evrensel ve sezgisel bir zihin okuma/açıklama mekanizmasını ifade eder.