Hayatta Kalan Suçluluğu
Survivor Guilt
Tanım
Felaket niteliğindeki olaylardan sağ kurtulan bireylerin, başkaları hayatını kaybederken veya acı çekerken kendilerinin sağ kalmış olmasından ötürü deneyimledikleri yoğun vicdan azabı ve suçluluk durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli bir trafik kazasında aynı aracı paylaşan dört arkadaştan üçü hayatını kaybederken, yalnızca hafif sıyrıklarla kurtulan bir bireyin, kazadan aylar sonra dahi 'Neden koltuğumda emniyet kemeri takılıydı da onlarınki çıktı?', 'Daha erken müdahale edebilirdim' düşünceleriyle mesleki ve sosyal işlevselliğini yitirmesi, her gün yoğun bir suçluluk duygusuyla yaşaması.
Derin Analiz
Hayatta kalan suçluluğu, travmatik yaşantıların ardından ortaya çıkan, bilişsel ve duygusal bileşenleri karmaşık bir adaptasyon ve anlamlandırma krizidir. Bireyin hayatta kalma şansını rasyonel bir temele oturtamaması, kontrol dışı koşulları kişisel bir başarısızlık ya da ihmalkarlık olarak kodlamasıyla tetiklenir. Özellikle ölümcül kazalar, savaşlar, soykırımlar veya genetik hastalıklardan (ailenin diğer bireyleri hastalanırken sağlıklı kalma durumu) sonra görülür. Bilişsel düzeyde 'ben neden kurtuldum?' sorusu üzerinden yürüyen obsesif bir geriye dönük muhasebe (hindsight bias) barındırır. Nörobiyolojik olarak, amigdala ve hipokampal devrelerin travmatik hafızayı işlemedeki anomalileri ile prefrontal korteksin mantıksal düzenleme kapasitesinin çelişmesi sonucunda ortaya çıkan kronik bir suçluluk devresidir. DSM-5 sınıflandırmasında tek başına bağımsız bir tanı kategorisi olmaktan ziyade, Travma Sonrası Stres Bozukluğunun (TSSB) veya uyum bozukluklarının ilişkili bir belirtisi olarak ele alınır.
Etimoloji
İngilizce 'survivor' (hayatta kalan, latince 'supervenire' [üzerinden gelmek, sağ çıkmak] kökünden) ve 'guilt' (suçluluk, eski İngilizce 'gylt' [suç, borç] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.)
Karıştırmayın
Genel depresif suçluluk hissi ile karıştırılır; ancak hayatta kalan suçluluğu spesifik bir travmatik olay, kayıp ve 'kurtulmuş olma' paradoksuna doğrudan bağlıdır. Ayrıca patolojik yas ile benzerlik gösterse de, yas sürecinde odak kayıp nesnesiyken, bu durumda odak bireyin kendi varoluşsal suçluluğudur.
Keşfetmeye Devam Edin
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Posttraumatic Stress Disorder (PTSD)
Ölüm, ciddi yaralanma veya fiziksel bütünlüğe tehdit içeren travmatik bir olayın yaşanmasının veya tanık olunmasının ardından ortaya çıkan; yeniden yaşantılama, kaçınma ve kronik fizyolojik uyarılmışlık belirtileriyle karakterize ruhsal bozukluk.
İncele
Bilişsel Çarpıtma
Bilişsel Çarpıtma
Cognitive Distortion
Bireyin gerçekliği hatalı, abartılı veya irrasyonel biçimde algılamasına yol açan kusurlu düşünce kalıplarıdır.
İncele