Hebefreni
Hebephrenia
Tanım
Genellikle ergenlik döneminde başlayan, duygulanımda bariz uygunsuzluk, darmadağınık düşünce süreçleri ve amaçsız davranışlarla karakterize bir şizofreni alt tipidir.
Örnek Vaka / Uygulama
17 yaşındaki bir lise öğrencisinin, sınavlar gibi ciddi durumlarda yüksek sesle ve bağlam dışı kahkahalar atması, kendisine yöneltilen sorulara anlamsız, kafiyeli ancak içeriksiz kelime salatalarıyla (word salad) yanıt vermesi ve kişisel hijyenini tamamen ihmal etmeye başlaması hebeferenik tablonun klinik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Hebefreni, güncel nosolojide (DSM-5 ve ICD-11) 'dağınık tip şizofreni' (disorganized schizophrenia) kategorisi altında incelenmektedir. Klinik tablosu; hezeyan ve hallüsinasyonların sistemli bir bütünlük arz etmemesi, buna karşın duygu küntlüğü, manasız gülmeler, saçma sapan mırıltılar, garip yüz ifadeleri ve davranışsal dağınıklık ile belirgindir. Nörobiyolojik temelde, prefrontal korteks ile limbik sistem arasındaki bağlantı bozuklukları ve dopaminerjik yolağın bozulmuş işlevselliği rol oynar. Prognozu genellikle diğer şizofreni alt tiplerine kıyasla daha dirençlidir ve erken yaşta yıkıcı bir entelektüel gerileme eğilimi gösterir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Katatoni ve Paranoid Şizofreni ile karıştırılır. Katatoni motor hareketsizlik veya ajitasyonla kendini gösterirken, hebeferenideincelenen temel bozukluk düşünce ve duygulanımın aşırı dağınıklığıdır; paranoid şizofrenide ise sistematik hezeyanlar ön plandadır.