Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hebetüd

Hebetude

Tanım

Şiddetli duygusal donukluk, derin uyuşukluk ve yaşamsal uyaranlara karşı tam bir ilgi yoksunluğu ile karakterize ruhsal durum.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik değerlendirmede, 42 yaşındaki erkek hasta, eşinin ölümünden sonra başlayan ve sekiz aydır süren ağır bir hebetüd tablosuyla başvurmuştur. Hasta, sevdiklerinin ziyareti, teklifleri veya hayati tehlike arz eden durumlar dahil olmak üzere hiçbir dış uyarıcıya ne sevinç ne de korku tepkisi vermekte, tüm sorulara tek heceli ve donuk bir ses tonuyla yanıt vermektedir.

Derin Analiz

Hebetüd, bireyin bilişsel ve duygusal tepki kapasitesinin belirgin şekilde daraldığı, içsel motivasyonun ortadan kalktığı psikopatolojik bir inhibitör tablodur. Klinik pratikte genellikle ağır depresif epizodlar, şizofreninin negatif belirtileri, kronik yorgunluk sendromu veya bazı nörolojik hasarların ardıl etkisi olarak gözlemlenir. Kortikal ve subkortikal yapılar arasındaki nöromodülatör iletimin (özellikle dopaminerjik ve noradrenerjik yolların) baskılanması, bireyin çevresel girdileri işleme ve bunlara duygusal değer atfetme becerisini sekteye uğratır. Bu durum basit bir yorgunluktan farklıdır;istemli eylemlerin başlatılmasında (abuli benzeri bir tabloyla örtüşebilir) ve afektin dışa vurumunda kalıcı bir sönme halidir.

Etimoloji

Latince 'hebetudo' [donukluk, körlük, durgunluk] kelimesinden türetilmiş olup, 'hebes' [kör, donuk, mat] sıfatına dayanmaktadır.

Karıştırmayın

Apatiden farkı, hebetüdün daha derin, somatik ve motor bileşenler içeren bir uyuşukluk hali olmasıdır. Anhedoni ile karıştırılabilir; ancak anhedoni spesifik olarak haz alma kapasitesinin kaybıyken, hebetüd tüm duygusal spektrumun ve canlılığın genel bir köreltisidir.