Herpetik Nevralji
Herpetic Neuralgia
Tanım
Suçiçeği etkeni olan herpes varicella-zoster virüsünün yıllar sonra yeniden aktifleşmesiyle dorsal kök ganglionunda meydana gelen, şiddetli yanıcı ve bıçak saplanır tarzda akut nöropatik ağrı tablosudur.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşındaki bir erkek hasta, sol göğüs kafesinde (torasik dermatomal dağılım) birkaç gün önce başlayan kızarıklık ve kabarcıkların ardından, hafif dokunmayla bile tetiklenen, elektrik çarpması benzeri ve sürekli yanma vasfında şiddetli ağrı şikayetiyle başvurmuştur. Öyküsünde çocukluğunda suçiçeği geçirdiği öğrenilen hastanın kliniği, varicella-zoster reaktivasyonuna bağlı akut herpetik nevralji olarak değerlendirilmiştir.
Derin Analiz
Herpetik nevralji, primer varicella-zoster enfeksiyonunun (suçiçeği) iyileşmesinin ardından somatosensoriyel sinir sisteminin dorsal kök ganglionlarında latent kalan virüsün reaktive olmasıyla başlar. Virüs, aksonal transport yoluyla periferik duyusal sinirler boyunca deriye ilerler ve tipik veziküler lezyonlar ile akut nöropatik ağrıyı tetikler. Periferik sinir liflerinde ve spinal kord düzeyinde meydana gelen hasar, santral ve periferik duyarlılaşmaya (sensitization) yol açar. Akut evre genellikle üç ila beş hafta içinde gerilese de, sinir liflerindeki kalıcı hasar bazı vakalarda kronikleşerek postherpetic nevralji tablosuna zemin hazırlar. Patofizyoloji, A-delta ve C liflerinin hasarını, ektopik ateşlemeyi ve dorsal boynuzda nöroplastik yeniden yapılanmayı kapsar.
Etimoloji
Yunanca 'herpes' (sürünen, yayılan döküntü) ve Yunanca 'neuron' [sinir] + 'algos' [ağrı] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Postherpetik nevralji ile sıklıkla karıştırılır; temel fark, herpetik nevraljinin akut döküntü dönemiyle eş zamanlı veya hemen sonrasındaki ilk birkaç haftalık ağrıyı kapsaması, postherpetik nevraljinin ise döküntülerin iyileşmesinden sonra en az 3 ila 6 ay boyunca devam eden kronik formu temsil etmesidir.