Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hiperagresivite

Hyperaggressivity

Tanım

Öfke ve düşmanlığı şiddet veya saldırı içeren eylemlerle dışa vurma eğiliminde gözlenen belirgin ve aşırı artış durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

42 yaşında trafik kazası geçirerek orbitofrontal korteksinde hasar oluşan bir hastanın, trafikteki ufak bir gecikme nedeniyle aracından inip diğer sürücüye fiziksel şiddet uygulaması ve etraftakilere saldırması.

Derin Analiz

Hiperagresivite, bireyin dürtü kontrol mekanizmalarındaki işlev bozukluğunun ve prefrontal korteksin amigdala üzerindeki inhibitör kontrolünün zayıflamasının bir dışavurumudur. Nörobiyolojik düzeyde, serotonerjik sistemin yetersizliği ve dopaminerjik aşırı etkinlik ile ilişkilendirilir. Klinik pratikte genellikle travma sonrası stres bozukluğu, frontal lob lezyonları, antisosyal kişilik bozukluğu veya bazı nörodejeneratif süreçlerin seyrinde karşımıza çıkar. Davranışsal olarak, minimal çevresel tetikleyicilere dahi orantısız ve yıkıcı tepkiler verme şeklinde tezahür eder.

Etimoloji

Yunanca 'hyper' (aşırı, üst düzeyde) ve Latince 'agredi' (saldırmak, üzerine yürümek) fiilinden türetilmiş bileşik bir terimdir.

Karıştırmayın

İritabilite (daha çok içsel huzursuzluk ve tepkisellik içerir, mutlaka fiziksel şiddete dönüşmez); Öfke nöbeti (genellikle duygusal regülasyon kapasitesinin geçici olarak aşılmasıdır ve hiperagresivitenin sürekli, yıkıcı örüntüsünden ayrılır).