Hipermnazi
Hypermnesia
Tanım
Normal insan sınırlarını aşan derecede güçlü bir hafıza tutma ve olağanüstü netlikte anı geri getirme kapasitesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir bellek laboratuvarı deneyinde, denege 100 kelimelik bir liste verilir ve aralıklarla bu listeyi art arda hatırlaması istenir. Normal koşullarda zamanla unutma beklenirken, bazı deneklerin ilk testte hatırlayamadıkları kelimeleri sonraki testlerde hatırlayarak toplamda daha yüksek skora ulaşması hipermnazi göstergesidir.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve bellek araştırmaları bağlamında hipermnazi, ardışık test süreçlerinde (özellikle aralarda ek kodlama olmaksızın tekrar tekrar test edildiğinde) hatırlanan toplam öğe sayısındaki net artışı ifade eder. Bu durum, uzun süreli bellekteki bilginin kaybolmadığını, aksine geri çağrılabilirlik eşiğinin dinamik olarak değiştiğini gösterir. Klinik ve adli psikolojide ise hipnotik induksiyon veya telkin altında şahitlerin olağanüstü detayları hatırlamasıyla tetiklenebilir; ancak adli tıpta bu yolla elde edilen hatıraların telkine yatkınlık ve yanlış anı yaratma riski (false memory) taşıdığı, mahkemelerde delil olarak kabul edilebilirlik sınırlarını tartışmalı kıldığı bilinmektedir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Fotografik hafıza (eidetik imgelem) ile sıklıkla karıştırılır; eidetik hafıza görsel bir uyaranın retinada kalır gibi zihinde canlı tutulmasıdır, hipermnazi ise genel olarak bellekten geri çağrım miktarının ve netliğinin artışını ifade eder.