Hsieh-ping
Hsieh-ping
Tanım
Çin ve Tayvan kültürlerinde gözlenen, bireyin ataların ruhları tarafından ele geçirildiğine inanılan geçici trans halleriyle karakterize kültüre özgü bir sendromdur.
Örnek Vaka / Uygulama
Tayvan'da kırsal bir bölgede yaşayan 42 yaşındaki bir kadın, ailevi bir kriz sonrasında ani bir titreme nöbeti geçirmiş, ses tonu tamamen değişerek iki nesil önce vefat etmiş büyükbabasının kimliğine büründüğünü iddia etmiş, çevresindekilere ataların isteklerini bağırarak iletmiş ve olay sonrasında bu trans anına dair amnezi (bellek kaybı) bildirmiştir.
Derin Analiz
Hsieh-ping, DSM-5 ve kültürel formülasyon ekseninde ele alınan, kültüre özgü psikiyatrik bozukluklar (eski adıyla kültüre bağlı sendromlar) kategorisinde yer alır. Fenomenoloji temelinde, dissosiyatif trans bozuklukları ile klinik örtüşmeler gösterir; ancak etiyolojik açıklaması tamamen yerel kozmoloji ve atalar kültü üzerine kuruludur. Titreme, yönelim bozukluğu (disoryantasyon), saniyeler veya dakikalar süren deliryum benzeri tablolar ile işitsel ve görsel hallüsinasyonlar eşlik edebilir. Nörobiyolojik açıdan, bireyin inanç sistemine ve telkine yatkınlığına bağlı olarak gelişen, prefrontal korteksin istemli motor kontrolü geçici olarak baskılaması ve limbik sistemin aşırı uyarılması ile karakterize otokontrol kaybı tablosudur.
Etimoloji
Çince kökenli bir terim olup, geleneksel Çin ve Tayvan kültüründe ataların ruhlarının bedeni ele geçirmesi ve trans hallerini tanımlamak amacıyla kullanılan yerel bir kavramdır.
Karıştırmayın
Dissosiyatif Füg ve Şizofreni; hsieh-ping durumunda tablonun kültürel olarak onaylanmış geçici bir trans ve ele geçirilme inatla sınırlı olması, kronik bir psikotik yıkım veya sürekli kimlik kaybı içermemesiyle ayrılır.