Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İçgüdü Amacı

Aim Of The İnstinct

Tanım

Psikanalitik teoride, bir içgüdünün doyumunu sağlayarak içsel gerilimi ortadan kaldıran ve rahatlama yaratan spesifik aktivite.

Örnek Vaka / Uygulama

Oral döneme saplanmış veya bu dönemin dinamiklerini barındıran bir bireyin, stres anında aşırı yemek yemesi, sigara kullanması veya sakız çiğnemesi; oral içgüdünün amacını gerçekleştirmeye yönelik regresif birer eylemdir.

Derin Analiz

Klasik psikanalitik kuramda, içgüdüsel dürtülerin (Trieb) kaynağı (Quelle), nesnesi (Objekt) ve baskısı (Drang) ile birlikte temel bileşenlerinden birini oluşturur. İçgüdünün amacı, doğası gereği her zaman birincil doyuma ulaşmak ve libidinal veya agresif enerjinin yapı üzerindeki baskısını düşürmektir. Bu süreç, bazen doğrudan bir bedensel bölgenin uyarılmasıyla gerçekleşirken, zamanla mekanizmaların yer değiştirmesi veya yüceltilmesi (sublimation) yoluyla dolaylı formlar alabilir. Psikodinamik formülasyonda, amacın engellenmesi veya saptırılması nevrotik semptomların ve savunma mekanizmalarının ortaya çıkışında merkezi bir rol oynar.

Etimoloji

İngilizce 'aim' (hedef, amaç) ve 'instinct' (Latince 'instinctus' - dürtü, sevk etme) kelimelerinin birleşiminden oluşur; psikanalitik literatürde dürtünün yöneldiği nihai tatmin eylemini ifade eder.

Karıştırmayın

İçgüdü nesnesi (içgüdünün amacına ulaşmak için kullandığı araç veya hedefteki kişi/şey) ile sıklıkla karıştırılır; nesne 'kim veya ne' sorusuna yanıt verirken, amaç 'hangi eylemle doyum sağlanacağı' sorusuna yanıt verir.