İçsel Çalışma Modeli
İnternal Working Model Of Attachment
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkin bir bireyin, partneri mesajına hemen yanıt vermediğinde 'Kesin beni terk edecek, ben sevilmeye layık değilim' şeklinde otomatik bir düşünceye kapılması ve yoğun kaygı yaşaması, çocuklukta geliştirilen olumsuz içsel çalışma modelinin güncel ilişkilerdeki bilişsel izdüşümüdür.
Derin Analiz
Bağlanma kuramının temel yapı taşlarından biri olan içsel çalışma modeli, John Bowlby tarafından bebeklerin ve çocuklarınincine bakıcılarıyla kurdukları ilk bağları nasıl zihinselleştirdiğini açıklamak üzere öne sürülmüştür. Bu modeller, çift yönlü bir temsili içerir: Hem benliğin sevgiye ve ilgiye değer olup olmadığına (öz-değer) dair inançlar hem de ötekilerin ihtiyaç anında ulaşılabilir ve duyarlı olup olacağına (güvenilirlik) dair beklentiler. Bilişsel ve gelişimsel psikoloji perspektifinden bakıldığında, bu modeller zamanla otomatikleşen birer şemaya dönüşür. Erken dönemde güvenli bağlanma deneyimleyen bireyler pozitif çalışma modelleri (ben değerliyim, başkaları güvenilirdir) geliştirirken, ihmal veya tutarsız bakım alanlar negatif modeller (ben yetersizim, ötekiler tehlikelidir) içselleştirir. Bu içsel yapılar, yetişkinlikteki romantik ilişkilerden sosyal ilişkilere kadar geniş bir yelpazede filtre görevi görerek algı, dikkat ve davranışları yönlendirir.
Etimoloji
İngilizce 'internal' (içsel, zihinsel), 'working' (işleyen, dinamik süreç) ve 'model' (temsil, şablon) kelimelerinin John Bowlby'nin bağlanma kuramı bağlamında birleşmesiyle türetilmiştir.
Karıştırmayın
Şema (Schema) ile sıklıkla karıştırılır; şemalar daha geniş kapsamlı bilişsel genellemelerken, içsel çalışma modeli spesifik olarak ilişkisel dinamiklere, bağlanma figürlerine ve benlik-öteki dengesine odaklanır.