Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İçsel Güdülenme

İntrinsic Motivation

Tanım

Bireyin dışsal bir ödül, baskı veya onay olmaksızın, yalnızca eylemin verdiği haz, merak ve tatmin duygusuyla harekete geçmesi durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir psikoloji öğrencisinin, not ortalamasını yükseltmek veya ailesini memnun etmek için değil, yalnızca insan zihninin işleyişine duyduğu derin ve karşı konulamaz merak nedeniyle, sınavda çıkmayacak akademik makaleleri gece yarısına kadar büyük bir keyifle okuması.

Derin Analiz

Öz-Belirleme Teorisi (Self-Determination Theory) çerçevesinde içsel güdülenme; otonomi, yetkinlik ve ilişkisellik olmak üzere üç temel psikolojik ihtiyacın doyurulmasıyla doğrudan ilişkilidir. Nörobiyolojik düzeyde, bu motivasyon türü dopaminerjik ödül devrelerini, özellikle mezolimbik yolakları ve prefrontal korteksteki öz-dügümleme mekanizmalarını aktive eder. Dışsal ödüllerin aksine (ki bunlar bazen aşırı haklı çıkarma etkisiyle içsel motivasyonu zayıflatabilir), içsel güdülenme bireyin bilişsel esnekliğini, yaratıcılığını ve sürdürülebilir öğrenme kapasitesini maksimize eder.

Etimoloji

Latince 'intrinsecus' (içeride, dahili) kelimesinden türetilmiş olup, hareketin kaynağının organizmanın dışındaki araçsal ödüllerden ziyade, sürecin kendisinden beslendiğini ifade eder.

Karıştırmayın

Dışsal güdülenme ile karıştırılır; dışsal güdülenmede davranış para, statü veya ceza kaçınması gibi araçsal sonuçlara odaklanırken, içsel güdülenmede eylemin kendisi amaca dönüşür.