İdeal Kendilik
İdeal Self
Tanım
Bireyin sahip olmayı arzuladığı, ulaşmak için çaba gösterdiği örnek psikolojik ve kişisel özelliklerin zihinsel temsilidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik seanslarda 28 yaşındaki bir danışanın, sürekli olarak çok başarılı, asla hata yapmayan, sosyal olarak kusursuz bir birey olma baskısı altında ezildiğini ifade etmesi ve gerçek yaşamındaki mesleki performansının bu 'kusursuz' standartların gerisinde kalmasından ötürü yoğun suçluluk duyması ideal kendilik ve gerçek kendilik çatışmasının tipik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Carl Rogers'ın Hümanist Kişilik Kuramı'nda merkezi bir konuma sahip olan ideal kendilik, bireyin gerçek kendiliği (real self) ile arasındaki mesafeyi belirleyen kritik bir bilişsel yapıdır. Bu kavram, kişinin toplumsal normlar, içselleştirilmiş ebeveyn figürleri ve kişisel değerler süzgecinden geçirerek biçimlendirdiği 'olmak istediği kişi' imgesidir. Gerçek kendilik ile ideal kendilik arasındaki tutarsızlık (diskrepanz), psikolojik uyumsuzluğa, kaygıya ve düşük öz saygıya zemin hazırlarken; yüksek düzeyde bir uyum ise psikolojik esenliği ve kendini gerçekleştirme kapasitesini tetikler. Bilişsel ve klinik düzlemde, bu yapı bireyin motivasyonel yönelimlerini ve öz düzenleme süreçlerini doğrudan yönetir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Ego ideali ile sıklıkla karıştırılır; ego ideali daha çok psikanalitik temelli olup superegonun bir parçası olarak vicdani ve ahlaki standartları içerirken, ideal kendilik hümanist psikolojide bireyin bilinçli olarak arzuedip ulaşmak istediği benlik imgesidir.